Hastane kaynaklı çoğul ilaca dirençli Klebsiella pneumoniae ve Pseudomonas aeruginosa suşlarında seftolozan-tazobaktam ve meropenem-vaborbaktam duyarlılıklarının e-test yöntemi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM ÖZTEKİN
Danışman: Çiğdem ATAMAN HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tüm dünyada hem bakterilerdeki antimikrobiyal direnç hem de dirençli bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlar artmaktadır. Dirençli bakterilerin sebep olduğu enfeksiyonlar sebebiyle ölümlerin büyük çoğunluğu, hastane kaynaklı enfeksiyonlar nedeniyle olmaktadır. Hastane kaynaklı enfeksiyon etkenleri K. pneumoniae ve P. aeruginosa dahil olmak üzere en çok gram negatif bakteriler sebebiyle oluşmaktadır. Bu izolatlarda karbapenem direnci ve karbapenem dirençli olanlarda kullanılan diğer antibiyotiklere direnç giderek artmaktadır. Bu çalışmada hastanemizde yatan ve hastane kaynaklı enfeksiyon gelişen hastalardan elde edilen kan, idrar ve derin trakeal aspirat kültürlerinden izole edilen çoğul ilaca dirençli K. pneumoniae ve P. aeruginosa suşlarında, seftolozan-tazobaktam ve meropenem-vaborbaktam antibiyotiklerinin duyarlılıklarının E-test yöntemi ile in vitro olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2024 ve Aralık 2024 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji laboratuvarında farklı kliniklerde yatmakta olan 18 yaş ve üzeri hastalardan alınan kan, idrar veya derin trakeal aspirat örneklerinden izole edilmiş hastane kaynaklı toplam 109 K. pneumoniae ve P. aeruginosa suşu toplandı ve saklandı. Çalışma gününde tekrar canlandırılan suşlarda MBL enzim araştırılması amacıyla imipenem ve imipenem/EDTA ile test yapıldı. K. pneumoniae'de %11,5, P. aeruginosa'da %45,5 oranında MBL enzim pozitifliği saptandı ve bu suşlar çalışma dışında bırakıldı. MBL negatif bulunan 77 K. pneumoniae ve 12 P. aeruginosa suşu çalışmaya dahil edildi. E-test (BioMérieux, Fransa) yöntemi ile bu suşlarda meropenem vaborbaktam (MEV) ve seftolozan-tazobaktam (C/T) duyarlılık çalışması yapıldı. Sonuçlar EUCAST sınır değerleri kullanılarak tanımlandı. Bulgular: K. pneumoniae'da MEV duyarlılığı %49,4 ve C/T duyarlılığı %5,2 olarak saptandı. P. aeruginosa'da ise MEV duyarlılığı %50 ve C/T duyarlılığı %75 olarak saptandı. K. pneumoniae suşlarının %84,4'ü ve P. aeruginosa suşlarının %83,3'ü yoğun bakım ünitesinde takipli hastalardan elde edildi. Hem K. pneumoniae'da hem de P. aeruginosa'da hastaların yoğun bakımda yatıyor olması, MEV ve C/T direncinde risk artışına neden olmadı. Kan, idrar veya derin trakeal aspirat kültüründen alınan suşlarda her iki etken için de MEV ve C/T duyarlılığı açısından anlamlı fark saptanmadı. Karbapenem dirençli olup CAZ-AVI, kolistin veya amikasin direnci de olan K. pneumoniae suşlarının yaklaşık üçte birinde, gentamisin dirençli suşların beşte birinde ve siprofloksasin dirençli suşların yaklaşık yarısında MEV duyarlı olduğu bulundu. Meropenem ve CAZ-AVI dirençli P. aeruginosa suşlarının yaklaşık yedide birinde, siprofloksasin ve aztreonam dirençli suşların yaklaşık yarısında MEV duyarlı bulundu. Amikasin dirençli suşların hiçbirinde MEV duyarlılığı bulunmadı. CAZ-AVI, siprofloksasin ve aztreonam dirençli P. aeruginosa suşlarının yaklaşık üçte ikisinde, amikasin dirençli suşların yaklaşık üçte birinde C/T duyarlı olduğu görüldü. Sonuç: Antibiyotik duyarlılık sonuçları dikkate alınarak MEV'in karbapenem dirençli K. pneumoniae suşlarının tedavisinde kullanılabileceği düşünüldü. Karbapenem ve diğer antibiyotiklere dirençli K. pneumoniae suşlarının tedavisinde, çok düşük duyarlılık oranları nedeniyle C/T kullanımının uygun olmadığı düşünüldü. Karbapenem dirençli P. aeruginosa suşlarının tedavisinde MEV'in, antibiyotik duyarlılık sonuçlarına göre bazı hastalarda kullanılabileceği düşünüldü. C/T'nin in vitro duyarlı olması halinde karbapenem dirençli P. aeruginosa suşlarının tedavisinde kullanılabileceği düşünüldü. Anahtar kelimeler: K. pneumoniae, P. aeruginosa, meropenem-vaborbaktam, seftolozan-tazobaktam, E-test