Gestasyonel diyabet risk değerlendirme ölçeği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA DAĞCI
Danışman: Besey ÖREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, gestasyonel diyabet riskini ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir risk değerlendirme ölçeği geliştirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırma Eylül 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında İstanbul ili Anadolu bölgesinde yer alan beş eğitim ve araştırma hastanesi ile bir devlet hastanesine başvuran ve araştırma kabul kriterlerini karşılayan 652 gebe ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak gebe bilgi formu ve araştırmacıların geliştirdiği Gestasyonel Diyabet Risk Değerlendirme Ölçeği kullanıldı. Verilerin analiz edilmesinde, kapsam geçerlik indeksi, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulandı. Güvenirlik analizleri Cronbach Alpha, Spearman Brown, Guttman, madde-toplam korelasyon testleri, madde ayırt ediciliği kapsamında %27'lik alt ve üst çeyreklik t-testi ve test-tekrar test analizi ile gerçekleştirildi. Bulgular: Taslak ölçeğin yüzey geçerliği sağlanmış olup; kapsam geçerlilik indeksi 0,83 olarak saptandı. Ölçeğin açıklayıcı faktör analizi için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,77, Barlett testi x2 =3711,03 (p=0,000), anti imaj korelasyon değerleri 0,67-0,93 olarak bulundu. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçek 18 madde ve 5 alt boyuttan oluştu. Ölçeğin yapısı doğrulayıcı faktör analizi ile test edildi ve uyum indekslerinin yapıyı doğruladığı görüldü (Χ2/Sd=2,28, CFI, GFI=0,95; RMR=0,01). Ölçeğin Spearman-Brown ve Guttman Split-Half değeri 0,82 ve Cronbach Alpha değeri 0,75 idi. Madde-toplam korelasyon değerleri 0,34-0,54 ve test-tekrar test analizi sonucunda r=0,74 olarak bulundu (p=0,000). Çalışmaya katılan gebelerin Gestasyonel Diyabet Risk Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 33,57±4,71'di. Gestasyonel Diyabet Risk Değerlendirme Ölçeği'nin oral glikoz tolerans testi ile diyabet tanısı alan gebeleri %51 oranında tespit ettiği görüldü. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda ölçeğin gestasyonel diyabet riskinin belirlenme sürecinde yararlanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varıldı.