Fonksiyonel adrenal kitlelerin hepatosteatoz ile ilişkisi var mı?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN GÜRCAN
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, fonksiyonel adrenal adenomların hepatosteatoz gelişimi üzerindeki etkilerinin incelenmesi, farklı hormon salgılayan adenom alt tiplerinin karaciğer yağlanması üzerindeki rolleri ve hormonlara bağlı metabolik değişimlerin bu sürece katkısının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca fonksiyonel adenomların hepatik steatoz gelişimine nasıl etki ettiği araştırılmış; hormon üreten alt tipler arasında hepatosteatoz sıklığı ve şiddeti bakımından anlamlı farklılıklar olup olmadığı ortaya konulmak istenmiştir. Elde edilecek bulguların, adrenal adenom tanısı alan bireylerde metabolik komplikasyonların erken tanısı ve uygun klinik yönetim stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmada, 2019-2023 yılları arasında adrenal adenom tanısı almış 256 hastanın klinik, laboratuvar ve radyolojik verileri incelenmiştir. Hastaların 160'ı non-fonksiyonel, 96'sı fonksiyonel adenom olarak sınıflandırılmıştır. Fonksiyonel adenomlar; Cushing sendromu, feokromasitoma ve primer hiperaldosteronizm olarak üç alt gruba ayrılmıştır. Hepatosteatoz tanısı, BT görüntüleme ile karaciğer-dalak HU farkı ve karaciğer/dalak BT atenuasyon oranı temel alınarak konulmuştur. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 53,8 ± 11,5 yıl olup, %60'ı kadındı. Hepatosteatoz sıklığı %55,9 olarak saptandı. Fonksiyonel adenomların %38,5'i Cushing, %32,3'ü feokromasitoma, %29,2'si ise primer hiperaldosteronizm idi. Fonksiyonel adenom varlığı ile hepatosteatoz arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Ancak hepatosteatoz varlığı olan hastalarda ortalama glukoz, ALT, GGT, trigliserid ve sT3 düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek; HDL kolesterol ve estradiol düzeyleri ise daha düşük saptandı. Çok değişkenli regresyon analizine göre, artan glukoz, trigliserid ve sT3 düzeyi hepatosteatoz için bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Sonuç: Fonksiyonel adrenal adenomların, karaciğer yağlanması gelişimi üzerinde doğrudan belirleyici bir etkisi bulunmamaktadır. Ancak, metabolik parametreler ve bireysel risk faktörleriyle birlikte değerlendirildiğinde, daha karmaşık ilişkilerin söz konusu olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle, adrenal adenom tanılı hastalarda hepatosteatoz riskinin değerlendirildiği ileri prospektif ve multidisipliner çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Adrenal adenom, Cushing sendromu, Feokromositoma, Fonksiyonel adenom, Hepatosteatoz, Primer hiperaldosteronizm