İskemik hepatit hastalarının klinik seyri ve prognozuna etki eden faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖYKÜ EREN CURACI
Danışman: Osman İNAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İskemik hepatit yoğun bakım ünitelerinde sık görülen ve yüksek mortalite ile seyreden klinik bir durumdur. Tedavisi altta yatan nedene göre değişkenlik gösterir ve prognozu da altta yatan hastalık belirler. Bu çalışmada iskemik hepatit gelişen hastaların prognozunu ve mortalitesini tahmin etmekte yardımcı olabilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde tek merkezli, retrospektif olarak gerçekleştirildi. Eylül 2023 - Ekim 2024 tarihleri arasında hastane başvurusu olan, Henrion kriterlerini karşılayan 18 yaş ve üzeri 385 hasta çalışmaya dahil edildi. İskemik hepatit tanısı; hemodinamik instabilite, aminotransferaz düzeylerinde geçici olarak ≥20 kat artış ve diğer karaciğer hasarı nedenlerinin dışlanması ile konuldu. Hastalar altta yatan etiyolojiye göre kalp yetmezliği, akut miyokard enfarktüsü, sepsis, pulmoner emboli, kronik akciğer hastalığının akut alevlenmesi veya diğer nedenler olarak sınıflandırıldı. Demografik özellikler, klinik bulgular, risk faktörleri ve laboratuvar verileri retrospektif olarak analiz edildi. Bulgular: Hastaların 163'ü (%42,3) kadındı ve ortanca yaşı 69'du. İleri yaş (p=0,010), vazoaktif ajan ihtiyacı gelişmesi (p=<0,001), mekanik ventilasyon ihtiyacı (p=<0,001) ve sepsis (p=0,013) etyolojisinin iskemik hepatitte mortalite ile ilişkili olduğu belirlendi. Albümin düşüklüğü (p=0,009), laktat yüksekliği (p=0,001), INR'nin tepe değeri ve tanıdan tepe değere ulaşana kadar geçen süre (p=0,021 ; p=0,001), iskemik hepatit tanısı konulduktan sonra 24. saatte bakılan ALT ve AST seviyelerindeki değişim yüzdeleri (p=0,044 ; p=0,043), 48. saatte bakılan LDH ve INR seviyelerinin (p=0,044 ; p=0,005) iskemik hepatitte mortaliteyi öngörmede istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. Sonuç: İskemik hepatitte karaciğer hasarının kendisi çoğu hastada geçici olsa da, altta yatan perfüzyon bozukluğu kalıcıysa mortalite belirgin şekilde artmaktadır. İskemik hepatitte mortaliteyi belirleyen temel unsur erken dönemdeki hemodinamik stabilizasyonun başarısı ve biyobelirteçlerin zaman içindeki seyridir. İskemik hepatit saptanan hastalarda tek bir zamanda ölçülen laboratuvar değerlerinden ziyade erken ve seri ölçümlerin ve biyobelirteç kinetiğinin klinik karar verme sürecine dâhil edilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: İskemik hepatit, mortalite, yoğun bakım, prognoz