Polikistik over sendromlu hastalarda clusterin seviyesi ve metabolik sendromla ilişkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA BETÜL ASAR
Danışman: Burcu DİNÇGEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amacımız;18-45 yaş arası sağlıklı, polikistik over sendromu ve metabolik sendrom tanılı hastalarda, metabolik bozukluklarda rol alan bir protein olan Clusterin "apolipoprotein J" seviyelerini belirlemektir. Materyal ve Method : Çalışma prospektif paralel kontrollü klinik çalışma olarak 08.04.2021 ve 10.11.2021 tarihleri arasında S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği jinekoloji polikliniklerine başvuran ve 2003'te yeniden düzenlenen Rotterdam kriterlerine göre polikistik over sendromu tanısı koyulan 18-45 yaş arası 118 hasta ve 62 sağlıklı kadın dahil edildi. Polikistik over sendromu olan hastalar kendi içerisinde metabolik sendromlu olan, olmayan, hiperandrojenizm olan, olmayan ve fenotip A, B, C, D olarak sınıflandırıldı. Metabolik sendromlu hastalar; serum trigliserid >150 mg / dL, bel çevresi 88 cm veya daha fazla olan abdominal obezite, HDL kolesterol 50 mg / dL veya daha düşük, Açlık kan şekeri >100 mg / dL ve kan basıncı > 130/85 krtiterlerinden en az 3'üne sahip olanlardan seçildi. Bu hastalarda rutin tetkikler ve Human Clusterin için kan alındı. Ultrasonografi ile rutin jinekolojik muayene uygulandı. Hastaların yaş, gravida, parite, medeni durum gibi demografik bilgileri; boyu, kilosu, bel çevresi gibi fiziksel özellikleri; oral kontraseptif ve insülin duyarlaştırıcı ajan kullanımı ve ek medikal hastalık öyküleri; hirsutism ve oligomenore gibi bulguların varlığı; lipid profili (total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid), hormon profili (FSH, LH, E2, total testosterone, DHEAS), açlık kan şekeri, hbAlc, açlık insülin, HOMA-IR, CRP ve ultrasonografi bulguları kaydedildi. Kan örnekleri en az 12 saat açlık sonrası jelli tüpe(biyokimya tüpü) alındı. Clusterin seviyeleri ile ölçülerek gruplar arası gösterdiği değişim değerlendirildi. Bulgular: Polikistik over sendromu ve kontrol gruplarının demografik ve klinik özellikleri değerlendirildiğinde gravida, parite, abortus ve medeni durum; bel çevresi ve VKİ polikistik over sendromunda kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı. Metabolik sendrom sıklığı da polikistik over sendromunda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,002). İnsülin, HOMA-IR ve DHEAS seviyeleri polikistik over sendromu olgularında istatistiksel anlamlı olarak yüksek iken, HDL daha düşüktü. Clusterin seviyeleri ise polikistik over sendromu grubunda kontrol grubuna oranla istatistiksel anlamlı olarak yüksek saptandı(p=0,001). Bel çevresi, VKİ, obezite sıklığı, insülin direnci varlığı ve oral antidiyabetik kullanımı metabolik sendromu olan hastalarda olmayan gruba oranla istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. Metabolik sendromu olan polikistik over sendromu hastalarında insülin, HbA1c ve HOMA-IR daha yüksek saptandı. Clusterin seviyeleri metabolik sendromu olan ve olmayan polikistik over sendromu hastalarında değerlendirildiğinde; metabolik sendromu olanlarda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi(p=0,033). Polikistik over sendromu fenotipleri arasında clusterin seviyeleri değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Clusterin seviyeleri, insülin ve HOMA-IR ile pozitif yönde korele izlendi. Sonuç: Çalışmamızda PKOS'ta görülebilen metabolik sendrom ve insülin direnci gibi faktörlerin tespitinde clusterin (apolipoprotein J) biyomarkerının; PKOS ve metabolik sendromu öngörmede inflamatuar bir belirteç olarak kullanılabileceğini saptadık. Tüm bu bulguların ışığında PKOS'lu hastalarda metabolik sendrom veya komponentlerinin varlığı, yönetimde önemlidir. Bu nedenle PKOS tanısıyla takip edilen hastaların metabolik sendrom açısından izlenmesi gerektiğini vurgulamak isteriz. Anahtar Kelimeler: apolipoprotein j, clusterin, insülin direnci, metabolik sendrom, polikistik over sendromu