Anoreksiya nervoza tanısı olan ergenlerde duygu düzenleme zorlukları ve aleksitiminin, anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk semptomlarıyla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OYA GÜLEŞEN
Danışman: Mehmet Ayhan CÖNGÖLOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Anoreksiya Nervoza tanısı olan kız ergenlerdeki duygu düzenleme zorlukları ve aleksitiminin, eşik altı anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk semptomlarıyla ilişkisinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 12-18 yaş aralığında, ek psikiyatrik bozukluğu olmayan, Anoreksiya Nervoza tanılı 40 kız ergen ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve psikiyatrik bozukluk tanısı almayan 40 sağlıklı ergen alınmıştır. Psikiyatrik değerlendirme, çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından yapılmıştır. Bu değerlendirme sırasında DSM-V tanı ölçütleri ve Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG–ŞY–T) kullanılmıştır. Hastalardan onam alındıktan sonra "Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği (DDZÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği – Yenilenmiş (ÇADÖ-Y)" doldurtularak veriler toplanmıştır. Bulgular: Anoreksiya nervoza tanılı hasta grubu, sağlıklı kontrollerle duygu düzenleme zorlukları açısından DDZÖ'ye göre karşılaştırıldığında Açıklık, Kabul Etmeme, Strateji, Dürtü ve Hedefler puanları kontrol grubundan istatistiksel olarak yüksekti. Farkındalık puanları gruplar arasında istatistiksel olarak benzerdi. Aleksitimi açısından TAÖ-20'ye göre karşılaştırıldığında Duyguları Tanımada Zorluk, Duyguları Söze Dökmede Zorluk ve toplam puanları hasta grubunda kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak yüksekti. Grupların Dışa Dönük Düşünme puanları arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli değildi. Eşik altı anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk semptomları açısından ÇADÖ-Y'e göre karşılaştırıldığında Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Obsesif-Kompulsif Bozukluk, Panik Bozukluk, Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Major Depresif Bozukluk, toplam anksiyete puanı ve toplam internalizan bozukluk puanları kontrol grubundan istatistiksel olarak yüksekti. Ayrılık Kaygısı Bozukluğu puanları gruplarda istatistiksel olarak benzerdi. Hasta grubunda duygu düzenleme zorlukları ve aleksitimi ile eşik altı anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk semptomları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: Anoreksiya Nervoza tanılı kız ergenlerde duygu düzenleme zorlukları ve aleksitiminin, eşik altı anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk semptomlarını değişen derecelerde yordayıcı etkisinin olduğu bulundu. Bu veriler ışığında, anoreksiya nervoza tedavisinde duyguları tanıma, ifade etme, düzenleme gibi becerilerin üzerinde çalışılmasının hem bozukluğun doğasında bulunan uyumsuz telafi edici davranışlar üzerine hem de gelişebilecek olası anksiyete bozukluğu ve depresif bozukluk gibi komorbiditelerin önlenmesine katkıda bulunacağını düşündürmektedir.