3-6 yaş arası otizm spektrum bozukluğu olan hastalardaki serum raftlin düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR AYAROĞLU
Danışman: Mehmet Ayhan CÖNGÖLOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)'nun etiyolojisine yönelik güncel çalışmalar nöroinflamasyon ve biyobelirteç kavramlarına vurgu yapmaktadır. Bu çalışmada 3-6 yaş arası OSB tanısı alan çocuklardaki serum Raftlin düzeylerinin aynı yaş grubundan sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması ve OSB grubundaki otizm belirti şiddeti ve davranış sorunlarının serum Raftlin düzeyi ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve vaka-kontrol olarak tasarlanan bu araştırmaya 3-6 yaş aralığında OSB tanısı almış 35 hasta ve 35 sağlıklı kontrol alınmış olup çalışmanın örneklemini yapılan muayenenin bir parçası olarak kan tetkiki istemi gerekli görülen çocuklar oluşturmuştur. Çocuk ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından tüm olguların psikiyatrik değerlendirmesi, pediatri uzmanı tarafından da tüm olguların genel değerlendirmesi yapılmıştır. Tüm katılımcıların ebeveynlerine bilgilendirilmiş gönüllü olur formu (BGOF) ve sosyodemografik veri formu (SDVF) verilmiştir. OSB tanısı alan çocukların belirti şiddeti; Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ), Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL) ve Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-Revize Türkçe Versiyonu (TEDÖ-R-TV) kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların kan örneklerinden serum Raftlin düzeyleri ölçülmüştür. Bulgular: Çalışmamızda OSB grubunda medyan serum Raftlin değeri 2,39 ng/ml (0,50-28,97) ve sağlıklı kontrol grubunda medyan serum Raftlin değeri 2,98 ng/ml (0,50-12,78) olup gruplar arası anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. OSB grubu içinde ODKL toplam puanı (p=0,226) ve TEDÖ-R-TV toplam puanı (p=0,544) ile Raftlin düzeyleri açısından anlamlı bir ilişki bulunmamakla birlikte ÇODÖ puanlamasına göre ağır derece OSB'yi öngörmede Raftlin düzeylerinin istatistiksel olarak önemli olduğu saptandı (p=0.024 ve ROC eğrisi analizine göre eğri altında kalan alan değeri 0,718 olup Raftlin≤2,7 değerinde duyarlık %100,0, özgüllük %48,0 olarak elde edilmiştir). Sonuç: OSB'nin etiyolojisine yönelik nöroinflamasyon kavramı son zamanlarda sıkça araştırılan bir konu olmakla birlikte literatürde çelişkili sonuçlar mevcuttur. Çalışmamızda OSB serum Raftlin değerinin kontrol grubuyla karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Çalışma sonucuna göre OSB grubunda kontrol grubuna kıyasla serum Raftlin değerleri açısından istatistiksel olarak önemli fark bulunmadı. OSB grubu içinde ise serum Raftlin değerleri ile ODKL ve TEDÖ-R-TV ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamakla birlikte serum Raftlin değerlerinin ÇODÖ puanlamasına ağır derece OSB'yi öngörmede anlamlı olduğu bulundu. Bu bulgu Raftlin'in ağır derece otizmi öngörmede değerli bir biyomarker olabileceğini göstermektedir.