Deneysel koku bozukluğu oluşturulmuş ratlarda koku eğitiminin (olfactory training) etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEHİYE AKÇAALAN
Danışman: Necmi ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Koku eğitimi, koku bozukluğu tedavisinde 2009 yılından itibaren kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu tedavinin hangi mekanizma ile iyileşme sağladığı bilinmemektedir. Çalışmamızda deneysel koku bozukluğu oluşturduğumuz ratlara koku eğitimi verilerek; koku eğitiminin olfaktor epitel ve bulbus düzeyinde kısa ve uzun dönem etkileri incelenerek koku bozukluğunun ve koku eğitiminin patofizyolojisine ışık tutulması amaçlanmaktadır. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada; kontrol (n:16), koku eğitimi (n:16), koku bozukluğu oluşturulan (n:16) ve koku bozukluğu oluşturularak koku eğitimi verilen grup (n:16) olmak üzere 4 grup bulunmaktadır. Koku bozukluğu oluşturmak amacıyla 3. ve 4. gruba 0. günde metimazol uygulanmıştır. Koku eğitimi gruplarına sakrifikasyon tarihine kadar koku eğitimi verilmiştir. Ratlar 3., 10., 28. ve 90. günlerde gruplardan rastgele 4er rat seçilerek davranış testi ve elektrofizyolojik incelemeler yapıldıktan sonra sakrifiye edilerek immunhistokimyasal incelemeler yapılmıştır. Gruplar davranış testi, olfaktor epitel kalınlığı, anti-OMP+ hücre sayısı, olfaktor bulbus lokal alan potansiyel frekansları ve amplitüdleri açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Gruplar arasında davranış testi süreleri açısından kıyaslama yapıldığında üçüncü günde 3. ve 4. grubun gıda bulma süreleri 1. ve 2. gruba göre istatiksel anlamlı yüksek saptanmıştır (p 0,05). Epitel kalınlığı açısından sadece üçüncü günde 3. ve 4. grupta kontrol grubuna göre anlamlı fark saptanmıştır. Anti-OMP+ hücre sayısı açısından karşılaştırıldığında üçüncü günde 3. ve 4. grup ile kontrol grubu arasında istatiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). 4. Grupta istatiksel olarak anlamlı düşük sayıda anti-OMP+ hücre saptanmış olup 10. Günde bu fark saptanmamıştır. Yirmi sekizinci günde 4. Grup kontrol grubuna benzer hücre sayısına ulaşmış olup 3. Gruba göre daha yüksek oranda pozitif hücreye sahip bulunmuştur. 3. Grup doksanıncı günde kontrol grubuna benzer hücre sayısı skorlarına erişmiş olup doksanıncı günde gruplar arasında istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Olfaktor bulbusun glomerüler tabakasından alınan lokal alan potansiyel frekansları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Gruplar lokal alan potansiyel amplitüdleri açısından karşılaştırıldığında üçüncü günde 3. ve 4. grubun amplitüdleri kontrole göre anlamlı yüksek ve 4. grubun 3.gruba göre de amplitüdlerinin anlamlı yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,0001). Yirmi sekizinci günde 3. Grubun amplitüdü kontrol grubuna göre benzer 4. Grubun amplitüdü kontrol grubundan ve 3. Gruptan istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,0001). Doksanıncı günde gruplar arasında istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. 1. ve 2. Grup arasında tüm zaman dilimlerinde ve parametrelerde istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Koku eğitimi koku fonksiyonu normal bir canlıda herhangi bir yan etkisi olmayan güvenilir bir tedavi yöntemidir. Koku fonksiyon bozukluklarında koku eğitimi olfaktor epitelde OMP+ hücre sayısını artırarak iyileşmeyi destekler ve hızlandırır. Koku eğitimi olfaktor bulbus düzeyinde lokal alan potansiyellerinde anlamlı değişikliklere yol açmakla birlikte elde ettiğimiz veriler ve mevcut bilgilerimiz bunları açıklamaya yetmemektedir. Bununla ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.