30 hafta ve altındaki solunum sıkıntısı olan preterm yenidoğanlarda kafein kullanımının surfaktan sentezi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİLÜFER OKUR
Danışman: Şerife Suna OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Pretermlerde kafein sık kullanılan bir ilaçtır. Kafein kullanımı ile solunum desteği süresinin kısaldığı, kronik akciğer hastalığı oranında azalma olduğu gösterilmiştir. Bu etkiler kafeinin solunum merkezi yada surfaktan sentezi üzerindeki etkilerindeki etkilerinden kaynaklanabilir. Bununla ilgili klinik çalışma bulunmamaktadır. Amaç: Kafein tedavisine başlama zamanının preterm bebeklerde endojen surfaktan sentezi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Metot: Prospektif randomize kontrollü bir çalışma olarak , Mart 2015 ile Kasım 2016 arasında yenidoğan yoğun bakım ünitesine solununm sıkıntısı nedeniyle kabul edilen gestasyon yaşı ≤30 olan preterm bebekler çalışmaya dahil edildi. Spontan solunumu olan , nCPAP'ta izlenen ve antenatal steroid dozları tamamlanan bebekler kafein zamanına göre erken kafein grubu ( postnatal ilk 6 saatte kafein başlananlar) ve geç kafein grubu (postnatal 48. saatte kafein başlananlar) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Çalışmaya alınan hastalardan postnatal ilk 6 saat (LCS₁) ve 48. Saatte (LCS₂) trakeal aspirat örneği alındı. Alınan örnekler kimyasal işlemlerden sonra, hücre sayım cihazı ile lamellar cisim sayısı (LCS) ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 153 hastadan erken kafein grubuna 64, geç kafein grubuna 89 hasta alındı. Her iki gruptaki hastaların doğum ağırlıkları sırasıyla 1057±156 g ve 1035±212 g, gestasyon yaşları 28.3±1.8 ve 28.4±1,6 hafta olup gruplar arasında fark yoktu (sırasıyla p; 0.48 ve 0.71). Erken kafein grubunda LCS₁ 11000 (1000-71000)/µL ve LCS₂ 36000 (4000-240000)/µL. Geç kafein grubunda ise LCS₁ 15000 (2000-80000)/µL ve LCS₂ 38000 (6000-224000)/µL. Gruplar arasında LCS açısından fark saptanmadı (sırasıyla p; 0.93 ve 0.406). Her iki grupta LCS₂ değerleri, LCS₁ 'den yüksekti (p; <0.001 ve <0.001 ). Grupların surfaktan ihtiyacı oranı, non-invasiv ve invaziv solunum destek süreleri, ağır ROP, ağır İVH ve BPD oranları benzerdi (sırasıyla p; 0.61, 0.35, 0.609, 0.65, 0.87 ve 0.69). Sonuç: Etkin nCPAP altında,erken veya geç kafein tedavisinden bağımsız olarak LCS ve endojen sürfaktan sentezi artmaktadır. Ancak bu artışta erken kafein tedavisinin etkisi gösterilememiştir.