Apranti jokey ve güreşçilerin beslenme durumları, antropometrik özellikleri ve kemik mineral yoğunluğu ölçümlerinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUTTALİP AYAR

Danışman: Fatih ÖZBEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmada aynı yaş grubundaki apranti jokey ve güreşçilerin beslenme durumları, vücut kompozisyonları, yeme bozukluğu durumları ve kemik mineral yoğunluğu ölçümlerinin belirlenerek karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız 31 apranti jokey ve 22 güreşçi olmak üzere 53 sporcu ile gerçekleştirilmiştir. Sporcuların kemik mineral yoğunluğu ölçümleri DEXA ile belirlenmiş, bir haftalık besin ve sıvı tüketim kayıtları tutulmuş, vücut kompozisyonu ölçümleri yapılmış, YTT-26 ve ORTO-15 testi doldurmaları sağlanmıştır. Araştırmada yer alan sporcuların tamamı ve ağırlık değerleri 25-75. persentil arasında yer alan toplamda 7 apranti jokey ve 5 güreşçi ile kısmi değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Toplam değerlendirmede güreşçilerin yağ yüzdesi ve BKI(kg/m2) ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (p 0,05), güreşçilerin KMY değerleri apranti jokeylerden daha fazla bulunmuştur (p=0,007). Sporcuların tamamı değerlendirildiğinde apranti jokeylerin enerji (kkal/kg), CHO (g/kg) ve su (ml/kg) tüketiminin güreşçilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. YTT-26 ve ORTO-15 testi sonuçlarının ise benzer olduğu saptanmıştır. Güreşçilerin toplam enerji ve besin ögesi tüketimleri apranti jokeylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kalsiyum ve fosfor tüketimi ile kemik mineral yoğunluğu ölçümleri arasında pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Benzer BKI ve yaş ortalaması olsun ya da olmasın güreşçilerin KMY değerlerinin apranti jokeylere göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Güreşçilerde, apranti jokeylere göre ağırlık kaybı uygulamaları ve besin kısıtlamasının daha az olması ve egzersiz yoğunluğunun daha fazla olması KMY değerlerinin daha yüksek olması ile ilişkilendirilebilir.