Dispeptik hastalarda pankreas ekzokrin yetmezlik tanı ve tedavi yanıtının pankreas ekzokrin yetmezlik testi ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET SAİD DÜNDAR

Danışman: Ömür TABAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Pankreas Ekzokrin Yetmezliği (PEY), pankreasın primer ya da sekonder sebeplerden dolayı besinlerin sindirimini sağlayan ekzokrin salgısındaki yetersizlik sonucu gelişen, sindirim fonksiyonlarındaki yetersizlik ve malabsorpsiyon ile karakterize klinik bir durumdur. Yeni bir tanı yöntemi olan Pankreas Ekzokrin Yetmezliği testi ile dispepsi ile başvuran hastalarda PEY tanısının konulması ve yine bu test ile tedavi yanıtının değerlendirilmesi araştırılmıştır. GEREÇ-YÖNTEM: Çalışmamıza tanısal tetkiklerin yapılmasına rağmen tanı alamayan, PEY testi ile tanı alan 91 hasta ve 58 kontrol grubundan oluşmaktadır. Bu olguların tetkikleri ve PEY testi sonuçları, hastane otomasyon sistemi üzerinden geriye dönük dosya tarama usulüyle erişildi. PEY testi ile tanı ve tedavi yanıtı değerlendirildi. BULGULAR: Vaka grubu PEY skoru ve kontrol grubu PEY skoru açısından karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Gaitada steatokrit değeri PEY skoru ile istatiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.017). Amilaz, lipaz, D vitamini, B12 vitamini, folik asit ile PEY skoru arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0.789, p=0.299, p=0.865, p=0.153, p=0.855). Tedavi öncesi PEY skoru ile tedavi sonrası PEY skoru arasında istatiksel açıdan anlamlı fark bulunmuştur (p <0.001). Tedavi öncesi PEY skoru ortalama 1.52 ± 0.50 iken, tedavi sonrası PEY skoru 0.42 ± 0.48 olarak saptanmıştır. Tedavi ile yaklaşık %72 ile PEY skorunda azalma görüldü. SONUÇ: Çalışmamızda, yapısal tanısal tetkiklere rağmen dispepsi etiyolojisi bulunamayan hastalarda PEY testi ile doğru teşhis konulabilir ve tedavi edilebilir. Bu testin kullanımı, hastaların dispepsi nedeniyle poliklinik başvurularının azalmasına ve doğru tedavinin verilmesini sağladığı tespit edilmiştir.