Hastanemiz acil servisine başvuran depremzede hastaların ekstremitelerinin ezilme yaralanmalarının MESS (Mangled Extremity Severity Score) ile şiddetinin belirlenmesi ve MESS'in akut böbrek hasarı ile hemodiyaliz ihtiyacını öngörmedeki yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHSUN MANAK
Danışman: Songül DOĞAN ARAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç:Ülkemizde, 6 Şubat 2023 günü Kahramanmaraş merkezli Mw 7,7 ve Mw 7,6 büyüklüğünde iki ayrı deprem meydana gelmiş ve güneydoğu bölgesindeki on bir ilde büyük bir yıkım ve can kaybına sebep olmuştur. Enkaz altında kalan kişilerde, ezilmeler sonucu Crush sendromuna sebep olan bu yaralanmalar ayrıca uzuv kaybı, akut böbrek hasarı ve hatta ölüme de sebep olmaktadır. Bu çalışmada hastanemizin acil servisine başvuran depremzede hastaların ekstremitelerindeki ezilme yaralanmalarının MESS ile şiddetinin belirlenmesi ve hesaplanan MESS değerinin akut böbrek hasarı ile hemodiyaliz ihtiyacını öngörmedeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem:Çalışmaya, Acil Tıp Kliniği'ne 06.02.2023 ile 21.02.2023 tarihleri arasında depremden dolayı en az bir ekstremitesinde crush yaralanması olan tüm yaş grubundaki hastalardan MESS ile şiddeti hesaplanabilen hastalar dahil edilerek hastaların demografik verileri, göçük altında kalma süresi, klinik ve laboratuvar verileri, en az bir ekstremitesinde Crush yaralanması olan hastaların MESS skoru hesaplandı. Bulgular:Bu çalışmaya 37 kadın ve 40 erkek olmak üzere toplam 77 hasta dahil edildi. Hastaların yaralanan vücut bölgeleri ile akut böbrek yetmezliği olup olmamasına göre karşılaştırılması yapıldığında alt ekstremite ve bilateral alt ekstremite yaralanması istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi(sırasıyla p=0,06 ve p=0,04).Akut Böbrek Yetmezliği (+) olan grupta ortalama MESS skoru 9,32±2,35 iken ABY(-) olan grupta 8,72±2,18 olarak tespit edildi. Çalışmaya alınan hastaların MESS skorlarının hemodiyaliz ihtiyacı olup olmamasına göre karşılaştırılması yapıldığında hemodiyaliz ihtiyacı olan grupta ortalama MESS skoru 9,75±2,40 iken hemodiyaliz ihtiyacı olmayan grupta 8,85±2,22 olarak tespit edildi. Ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı(sırasıyla p=0,25 ve p=0,17). Sonuç:Depremler, önlenmesi veya hasar ve yaralanmaların zamanı, yeri ve şiddetinin kesin olarak tahmin edilmesi mümkün olmayan kaçınılmaz felaketlerinden biridir. Crush sendromu ve böbrek sorunları deprem gibi felaketlerden sonra sık görülmektedir. Başvuru sırasındaki MESS skoru gibi yaralanma şiddetini belirleyen ve hastalarda ortaya çıkabilecek ABY ve hemodiyaliz ihtiyacını öngörebilecek yeni skorlama sistemleri geliştirilerek kullanılmasının gerekli olduğuna inanıyoruz.