COVID-19 pnömonili olgularda postinfeksiyöz interstisyel akciğer anormalitesi [Interstıtıal Lung Abnormalıty (ILA)] paternlerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE BOZ
Danışman: Gökhan SÖKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gereç ve Yöntem: Yaptığımız çalışma T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 15.04.2020-01.11.2022 tarihleri arasında Radyoloji Bilgi Sisteminde Toraks BT görüntüsü olan 10 yaşından büyük 2000 kadın ve erkek hasta retrospektif olarak tarandı. Çalışmamızda covid pnömonisinin tutulum miktarını belirten total BT skoru, infiltrasyonun yeri ve paterni belirtilmiştir. Olgulara ait komorbideler, sigara kullanımı, yoğun bakım ihtiyacı ve entübasyon ihtiyacı gibi durumlar da incelenmiştir. Kontrol BT incelemelerinde ILA'nın varlığı ve alt tiplerini belirten paternler de incelenmiştir. Uygun olmayan hastalar çıkarıldıktan sonra inceleme elde olunan 200 hasta üzerinden eş zamanlı iki radyolog tarafından yapılmıştır. Gerekli durumlarda kıdemli radyologa danışılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza Covid-19 pnömonili ve en az 6 ay sonra kontrol BT tetkiki olan 200 hasta dahil edilmiştir. Hastalar en düşük 13, en yüksek 93 yaş; yaş ortalamalarının ise 57,1±19,3 yıl olduğu saptandı. Hastalardan 74 (%37)'ü kadın, 126 (%63,0)'sı erkek idi. Entübasyon hastalardan 5 (%2,5)'ine uygulandı. Akciğerle ilgili komorbidite bulguları hastalardan 54 (%27,0)'ünde; akciğer dışı komorbidite bulguları ise 115 (%57,5) hastada gözlendi. Sigara kullanımına 56 (%28) hastada rastlanıldı. Hastalardan 2 (%1,0)'sinin YB transfer edildiği tespit edildi. Hastaların tutulum miktarı en düşüğü 1, en yükseği 12 olmak üzere; ortalama 3,56±2,2 idi. Tanı anında hastalardan 120 (%60)'sinde buzlu cam opasitesi, 8 (%4,0)'inde konsolidasyon, 72 (%36)'sinde Buzlu cam opasitesi+konsolidasyon bulguları saptandı. Tedavi sonrası bulgular incelendiğinde hastalardan; 115 (%57,5)'inde periferal buzlu cam opasitesi, 61 (%30,5)'inde subplevral retikülasyon, 9 (%4,5)'unda yapısal distorsiyon, 8 (%4)'inde traksiyon bronşektazisi, 2 (%1) hastada ise non-amfizematöz kist bulgularına rastlanıldı. Bal peteği görünümü ise hastaların hiçbirinde gözlenmedi. Bu bilgi ışığında çalışmaya alınan hastalardan 134 (%67)'ünde İLA varlığı tespit edilmiştir. Hastaların yaş ortalamaları İLA varlığı tespit edilen hastalarda daha yüksek idi (p<0,001). Tutulum miktarının ortalaması (Total BT Skoru) İLA varlığı tespit edilen hastalarda daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Covid-19 pnömonisinin akciğerler üzerine olan uzun dönem etkileri önemli bir sağlık bir problemidir. Akciğer fibrozisinin öncülü olarak kabul edilebilecek ILA paternlerinin araştırılması önemlidir. ILA paternleri klinik bir tanı olmaktan çok radyolojik bir bulgu olarak kabul edilmektedir. Çalışmamızda olguların %67'sinde ILA varlığı saptanmıştır. Total BT Skoru İLA varlığı tespit edilen hastalarda daha yüksek bulundu (p<0,001). Öncelikle inflmatuar sitokin salınımı fibrozisi artıcı yönde etki etmiştir. Hastaların yaş ortalamaları ILA varlığı tespit edilen hastalarda daha yüksek idi (p<0,001). Çalışmamızın sonucu olarak şiddetli Covid-19 pnömonisi geçiren ileri yaş olgularda risk artmaktadır. Bulgularda belirli aralıkla klinik ve radyolojik takibin yapılması erken dönemde interstisyel akciğer hastalığı oluşumunu saptayabilir. Tedavi planlaması erken dönemde yapılırsa akciğer irreversibl akciğer fibrozisi önlenebilir. Anahtar Kelimeler: Covid-19 pnömonisi, interstitial lung abnormality, akciğer fibrozisi