Preeklampsi tanısı olan gebelerde pankreas egzokrin yetmezliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REZZAN PALA
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, preeklampsi tanısı almış gebelerde pankreasın ekzokrin fonksiyonları, fekal elastaz-1 düzeyi ve pankreatik yetmezlik semptomları kullanılarak değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarıma sahip bu çalışma, Ocak–Haziran 2025 tarihleri arasında Bursa'daki iki üçüncü basamak hastanede yürütüldü. Preeklampsi tanılı 51 gebe ile gestasyonel yaş açısından uyumlu 51 normotansif gebe olmak üzere toplam 102 gebe çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara PEY (Pankreatik Ekzokrin Yetmezlik) semptom anketi ve 26 maddelik yapılandırılmış olgu formu uygulandı. Fekal elastaz-1 düzeyi ELISA yöntemiyle ölçüldü; <200 µg/g değeri PEY tanısı için anlamlı kabul edildi. Veriler, Bağımsız Gruplar t testi, Mann Whitney U testi, Ki-kare testi, Spearman korelasyon ve çok değişkenli lojistik regresyon ile analiz edildi. Bulgular: Preeklampsi grubunda Fekal elastaz düzeyleri anlamlı düzeyde daha düşük (p<0,05), PEY semptom skorları ise daha yüksek (p<0,01) bulundu. Fekal elastaz düzeyi ile sezaryen doğum arasında negatif korelasyon saptanırken, PEY skorları ile sistolik ve diyastolik kan basınçları arasında pozitif korelasyon gözlendi. Ayrıca, artan VKİ ve gebelikte aşırı kilo alımı preeklampsi riskini anlamlı şekilde artırmaktaydı. Sonuç: Preeklampsi, yalnızca vasküler bir bozukluk değil; pankreas gibi diğer organ sistemlerini de etkileyebilen sistemik bir süreçtir. Elde edilen bulgular, preeklampsili gebelerde pankreatik ekzokrin fonksiyonların etkilenmiş olabileceğini düşündürmekte ve Fekal elastaz gibi non-invaziv belirteçlerin bu hasta grubunda tanısal değer taşıyabileceğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, ileriye dönük, çok merkezli ve uzun süreli izlem çalışmaları gereklidir. Anahtar Kelimeler: Preeklampsi, pankreas ekzokrin yetmezliği, fekal elastaz-1, PEY anketi, gebelikte hipertansiyon, gastrointestinal semptomlar