COVID-19 pandemisi döneminde sağlık çalışanlarında tükenmişlik ve anksiyete seviyelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM GÜN
Danışman: Kadriye Serap KARACALAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Tükenmişlik sendromu, iş ortamında karşılaşılan zorluklara karşı bireysel olarak geliştirilen olumsuz duygusal reaksiyonlar olarak tanımlanmaktadır. COVİD-19 pandemisi, sağlık sistemi üzerinde bir kriz oluşturması ve sağlık çalışanlarına getirdiği ekstra ağır yük nedeniyle sağlık çalışanlarında tükenmişlik için bir riski oluşturmaktadır. Bu çalışmada COVID 19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarında ve sağlık çalışanı olmayanlarda tükenmişlik ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeyi etkileyen faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'nde aktif olarak çalışan doktor (tüm branşlardan akademisyen, uzman ve asistan) ve diğer sağlık personeli (hemşire, teknisyen, tekniker ve sağlık memuru) ve sağlık çalışını olmayan İstanbul ilinde yaşayan, aktif olarak çalışan bireyler dâhil edildi. Araştırma verileri, elektronik ortamda hazırlanan anket formu ile çevrimiçi olarak toplandı. Anket formu katılımcıların demografik verilerini, durumluk-sürekli kaygı ölçeğini (STAİ 1-2) ve duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı duygusunu değerlendiren soruları içeren Maslach tükenmişlik ölçeğinden (Maslach ve Jackson, 1981) oluşmaktaydı. Çalışmaya 217 sağlık çalışanı ve 134 sağlık çalışanı olmayan olmak üzere toplam 351 kişi dahil edildi. Katılımcılara 01/05/2020 ile 15/10/2021 tarihleri arasında üç farklı dönemde çalışma anketi 3 defa tekrarlandı. Bulgular: Sağlık çalışanları ve sağlık çalışanı olmayanların demografik verileri benzerdi. Ortalama duygusal tükenme, duyarsızlaşma, genel tükenmişlik, durumluk ve sürekli kaygı puanlarının ortalaması sağlık çalışanlarında, sağlık çalışanı olmayanlara göre anlamlı olarak yüksekti. Kişisel başarı puanı ortalaması açısından sağlık çalışanları ve sağlık çalışanı olmayanlar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Kadın ve mesleki deneyimi az olan sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeyi daha yüksekti. Doktorların tükenmişlik düzeyi hemşirelerden daha yüksekti. Doktorlar arasında tükenmişliğin en yüksek olduğu grup asistan doktorlardı. Tartışma ve Sonuç: COVID 19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarında tükenmişlik ve kaygı düzeyleri toplumdan daha yüksektir. Özellikle meslekte yeni olan sağlık çalışanları, genç yaşta olanlar, kadınlar ve bazı meslek gruplarında vii tükenmişliğin daha yoğun olduğu görülmektedir. Sağlık çalışanlarında stres, kaygı ve tükenmişliğe yol açan faktörlerin iyi belirlenmesi ve bunlara yönelik önleyici tedbirlerin alınması sağlık çalışanlarının ruh sağlığının korunması açısından son derece önem arz etmektedir.