Girişim endikasyonu olan alt ekstremite perifer arterhastalarında perfüzyon değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN SEMERCİOĞLU
Danışman: Adil POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Perifer arter hastalığı (PAH) tüm dünyada 200 milyona yakın insanı etkileyen damarlarda ateroskleroza bağlı olarak gelişen kronik seyirli bir dolaşım bozukluğudur. PAH tanısı ve takibi için birçok ölçüm ve görüntüleme yöntemi mevcuttur. Ancak bu yöntemleri çoğu büyük damarlardaki kan akışını odaklanır. Periferik dokulardaki, özellikle ayak kapillerlerindeki mikrodolaşımı ve doku oksijenasyonunu değerlendirmez. Bu mikrodolaşımı değerlendirmek için noninvaziv olarak transkütan oksijen basıncı ölçümünün kullanılması önerilmiş olsa da ölçümü sınırlayan faktörlerden dolayı yeterli değildir. Nabız oksimetresindeki değişikliklere dayanan ve nabızlı ve nabızsız kan akışındaki oranın bir ölçüm olan perfüzyon indeksi (Pİ) ölçümünün doku oksijenasyonu ve mikrodolaşımı değerlendirmek için kullanılabilir olduğunu AKİ ve TcpO2 ile arasındaki korelasyona bakarak yanıt bulmaya çalışıyoruz. Gereç ve Yöntem: Temmuz 2023 ve Eylül 2024 tarihleri arasında Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Servisine perifer arter hastalığı sebebiyle cerrahi ve endovasküler işlem yapılan hastaların preoperatif ve postoperatif dönemde AKİ, transkütan oksijen basıcı (TcPO2) ölçümleri ve Pİ değerleri ölçüldü. Pİ ölçümünün AKİ ve transkütan oksijen basıncı ölçümleri ile arasındaki korelasyona bakıldı. Pİ değerinin ekstremite mikrodolaşım ve perfüzyon açısından bir ölçüm değeri olup olamayacağı, Pİ değerinin tanı aşamasında kullanılabilirliği ve Pİ değerinin cerrahi ve endovasküler revaskülarizasyon sonrası işlem başarısını değerlendirip değerlendirmeyeceği sorularına cevaplar arandı. Bulgular: Bu çalışmada, 86 gönüllü üzerinde yapılan araştırmada 41 hasta gönüllüye endikasyon dahilinde işlem uygulanmış ve 45 sağlıklı gönüllüye yalnızca ölçüm yapılmıştır. Çalışmaya katılan gönüllülerin %70.9'u erkek ve %29.1'i kadındır; yaş ortalaması ise 44.6±16.9 yıl olarak hesaplanmıştır. İşlem yapılan hasta grubunun yaş ortalaması 59.9±9.4, sağlıklı grubun yaş ortalaması ise 30.7±7.2 olarak belirlenmiştir. İşlem öncesi x dönemde hasta gönüllülerin alt ekstremite kan akımı indeksi (AKİ), transkütanöz oksijen basıncı (TcPO₂) ve perfüzyon indeksi (Pİ) değerleri sağlıklı gönüllülere kıyasla anlamlı derecede düşük bulunmuştur. İşlem sonrası yapılan ölçümlerde ise hasta grubunun AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. İşlem öncesi tüm ekstremitelerdeki AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerleri sırasıyla 0.47±0.21, 40.9±21.7 mmHg ve %1.03±%1.24 iken işlem sonrası bu değerler sırasıyla 0.73±0.29, 46.4±17.7 mmHg ve %1.48±%1.55 olarak bulunmuştur. Sağlıklı gönüllülerin AKİ, TcPO₂ ve Pİ değerleri ise sırasıyla 1.06±0.08, 55.1±12.2 mmHg ve %3.91±%2.66 olarak bulunmuştur. Pİ değeri ile AKİ ve TcPO₂ rasında anlamlı korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Perfüzyon indesi perifer arter hastalığında ekstremite perfüzyonunu göstermek, perifer arter hastalarında tanı koymak ve işlem başarısını takip etmek için kullanılabilir bir yöntemdir. Anahtar kelimeler: perfüzyon indeksi, perifer arter hastalığı, ekstremite perfüzyonu, mikrodolaşım, transkütan oksijen ölçümü, ayak bileği kol indeksi