Akut kolanjit ile başvuran hastalarda Serum Amiloid A (SAA) düzeyinin hastalığın şiddeti ve klinik prognoz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDANUR SAVAŞ YILDIRIM
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut kolanjit safra yollarında tıkanıklık sonucu gelişen biliyer sistemin enfeksiyonu ile karakterize gastroenterolojik bir acildir. Erken dönemde tanı konularak tedavi edilmediği takdirde basit bir enfeksiyondan yoğun bakım yatışı gerektirecek ve mortal olabilecek bir tabloya kadar gidebilir. Mortalitesi yüksek olması nedeniyle erken tanı ve tedavi hastanın klinik seyri açısından önem taşımaktadır. Akut kolanjit tanı, tedavi ve şiddet sınıflamasında Tokyo kriterleri kullanılmakta olup literatürde akut kolanjit şiddet ve prognozunun değerlendirilmesi için çeşitli markerlar ve laboratuvar parametreleri de araştırılmıştır. Serum amiloid A enfeksiyon durumlarında kandaki değeri artabilen bir markerdır. Bu çalışmamızda Serum amiloid A'nın akut kolanjitte hastalık şiddeti ve hastalığın klinik prognozunu öngörmedeki rolünü araştırmak, klinikte kullanılan diğer laboratuvar parametreleri ile karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Temmuz 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi iç Hastalıkları Kliniğinde prospektif gözlemsel çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesinde akut kolanjit tanısı alan hastalar dahil edildi. Hastalar çalışma hakkında bilgilendirilerek onamı alındıktan sonra yatışlarının ilk 24. saatinde kan örneği alındı. Alınan kanda Elisa yöntemi ile 1/100 dilüsyonlu şekilde ve dilüsyon faktörü ile hesaplanarak serum amiloid A çalışıldı. Hastaların yatışı süresi boyunca laboratuvar bulguları, klinik bulguları ve görüntüleme yöntemleri tarandı. Hastaların klinik demografik bulguları, laboratuvar bulguları ve görüntüleme bulguları kaydedildi. Çalışmanın birincil sonlanım noktası ciddi hastalık, ikincil sonlanım noktaları ise ölüm, hastane yatış süresi, yoğun bakım ihtiyacı ve yoğun bakım yatış süresi idi. Bulgular: Çalışmamızda 176 hastanın 100'ü (%56,8) erkek, 76'sı (%43,2) kadın hasta idi. Hastaların yaş ortalaması 71.09±13,44 yıl olup minimum hasta yaşı 33 maksimum 100 yaş idi. Her bir klinik sonlanım için serum amiloid A değerleri değerlendirildiğinde mortalite, uzamış hastane yatışı ve yoğun bakım ihtiyacını ön görme açısından anlamlı bulunmazken hafif/orta/şiddetli hastalık ayrımında (p=0,001) ve 7 günün üzerindeki uzamış yoğun bakım yatışını ön görme de anlamlı bulunmuştur. (p=0,008) Sonuç: Akut kolanjitli hastayı kapsamlı olarak değerlendirdiğimizde, hafif/orta/şiddetli hastalık ayrımında hafif hastalığı orta ve şiddetli hastalıktan ayırmada SAA her ne kadar anlamlı bulunsa da orta ve şiddetli hastalık ayrımında anlamlı bulunmamıştır. Uzamış yoğun bakım yatış süresinde SAA anlamlı bulunmuştur. Ancak SAA'ya yönelik yapılan çalışmaların genellikle çoğunun hastalık şiddetiyle olan ilişkisine yönelik olduğu görülmüş olup, hastaların yoğun bakım yatışları uzadıkça karşılaştıkları risk faktörleri ve mortalite riskindeki artış düşünüldüğünde daha geniş çaplı ve çok merkezli çalışmalarla bu önemli bulgunun desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Akut Kolanjit, Serum Amiloid A, Tokyo Kriterleri