Ankilozan spondilitli hastalarda fibromiyalji sendromu ve hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM SAYIN
Danışman: Filiz ACAR SİVAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ankilozan spondilit; sakroiliak eklemler başta olmak üzere, aksiyal omurga tutulumu ile seyreden, aksiyal tutuluma periferik eklem tutulumu ve eklem dışı klinik bulguların da eşlik edebildiği, kronik bir inflamatuar bir hastalıktır. Yaygın kas iskelet sistemi ağrıları, yorgunluk, uyku problemleri, kognitif bozukluklar, tutukluk, bazı somatik yakınmalar ve belli vücut bölgelerinde hassasiyet ile karakterize bir tablo olan fibromiyalji sendromunun AS'e eşlik edebileceği gösterilmiştir. Çalışmaya; Kasım 2015 – Aralık 2016 tarihleri arasında, ANEAH Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği romatizmal hastalıklar izlem polikliniğinde takipli 127 AS hastası ve farklı nedenlerle fiziksel tıp ve rehabilitasyon polikliniğine başvurmuş, 18 yaş üzeri inflamatuar romatizmal hastalığı olmayan 43 kişi kontrol grubu olarak dahil edildi. Hastaların dermografik özellikleri, VKI, sabah tutukluğu süresi, HGD, DGD, BASDAI, BASMI, BASFI, ASDAS, MASES, HAQ-S, FEA ve SF-36 skorları kaydedildi. AS'li hastaların %33,9' unda FMS varken, kontrol grubunun %25,6' sında FMS tespit edildi (p=0.31). Hastalar AS ve FMS varlığına göre 4 gruba ayrıldı (Grup 1: AS+FMS+, Grup 2: AS+FMS-, Grup 3: AS-FMS+ ve Grup 4: AS-FMS-). HGD skorları grup 1'in 6,6 ± 2,3 grup 2' nin 4,1 ± 2,5 grup 3' ün 6,4 ± 2,3 grup 4' ün 3,3 ± 2,8 olarak ölçüldü. DGD skorları grup 1'in 6,6 ± 2,3 grup 2'nin 4,1 ± 2,5 grup 3'ün 5,1 ± 3,1 grup 4'ün 2,2 ± 2,1 olarak ölçüldü. BASDAI ortalamaları; grup 1'de 6,1 ± 1,6 grup 2' de 3,2 ± 2,1 grup 3'de 5,7 ± 2,6 grup 4' de 2,2 ± 1,9 idi. En yüksek skor 1. Grupta iken en düşük skor kontrol grubunda idi. FMS tanısı olan grupların BASDAI ortalaması diğer gruplardan istatistiksel olarak anlamlı iken (p 3.5 çok yüksek hastalık aktivitesi) ayrılarak parametreler karşılaştırıldı ve FMS sıklığı ile olan ilişkisi incelendi. Sonuç olarak; çalışmamızda AS hastalarda FMS sıklığı sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmazken, her iki grubunda FMS sıklığının normal popülasyondan yüksek olması dikkat çekmiştir. Bu yüksekliğin çalışmamızda kullanılan modifiye ACR 2011 FMS kriterlerine ve çalışmamıza katılan bireylerin düşük sosyal, ekonomik, kültürel yapısıyla ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Hem BASDAI hemde ASDAS skorlarıyla saptanan hastalık aktivitesinin FMS sıklığı ile korele olduğu gösterilmiştir. Bu sonucun hastalık aktivitesi ölçüm parametrelerinde kullanılan ağrı ve fonksiyonel kayıp ölçeklerinin aynı zamanda FMS kliniğinde baskın olması sebebiyle ortaya çıkmış olduğu düşünülmüştür. AS hastalık aktivitesi ile artan yaşam kalitesi bozukluğu ve fonksiyonel kaybın benzer klinik seyri sebebiyle FMS tanısını kolaylaştırdığı sonucuna varılmıştır.