Non-varisiyel üst gastrointestinal sistem kanaması tanısıyla yatan hastaların antikoagülan ve proton pompa inhibitörü kullanımlarının ve klinik seyirlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BRUSK FERHAT TANHAN
Danışman: Levent FİLİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Atrial fibrilasyon(AF), iskemik serebrovasküler hastalıklar ve kalp kapak hastalıklarında antikoagülan ilaçlar kullanılmaktadır. Antikoagulan ilaçlar olarak en sık tercih edilen varfarin ve son zamanlarda kullanım sıklığı klinik pratikte gittikçe artan yeni nesil oral antikoagulanlar (YOAK)'dır. Bu ilaçları kullanan hastalarda ilaç yan etkisi olarak Gastrointestinal Sistem (GİS) kanama oranı artış göstermektedir. Biz de çalışmamızda GİS kanama ile başvuran hastalarda antikoagülan ilaç kullanım sıklığı, proton pompa inhibitörü (PPİ) co-terapisiyle 6 aylık süreçte mortalite ve tekrar kanamanın prognoza etkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Gastrointestinal Hemoraji tanısıyla Gastroenteroloji, Dahiliye ve Genel Dahiliye Yoğun Bakım servisine yatan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmamız kesitsel retroprospektif bir çalışmadır. Hastalar kullandığı antikoagülan çeşidi, endoskopik görüntüleme sonucu, hastanede yatış süresi, asetil salisilik asit (ASA) kullanımı, dual terapi, triple terapi, PPİ kullanımı, NSAİİ kullanımı, başvurudaki İNR değeri, altı ay içinde tekrar kanama durumu, altı aylık süreçte mortalite durumu, başvurudaki hemoglobin değeri, başvurdaki trombosit değeri, başvuruda atrial fibrilasyon (AF) tanısı olan ve kalp kapak hastalığı olan hastalar araştırıldı. AF tanısı alan hastalarda da HASBLED skoru ve CHA2DS2-VASc skoru hesaplanarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 96 hastanın 51'i (%53,1) kadın, yaş ortancası 76,5'dir. Antikoagülan tedavi kullanan hastalar arasında yapılan tek değişkenli analize göre; antikoagülan ilaç kullanan hastalar arasında (n=96) en sık varfarin (n=57), ikinci en sık olarak apiksaban (n=12) kullanılmaktadır. Erkek cinsiyet dağılımı (p=0,028), aspirin kullanımı (p=0,0015), çoklu antitrombotik tedavi kullanımı (p=0,012), başvurudaki INR düzeyi (p<0,001), başvurudaki HAS-BLED skoru (p<0,001) ve antikoagülan kullanım endikasyonu (p<0,001) istatiksel anlamlı olarak değerlendirildi. Endoskopi sonrası 6 ay içerisinde tekrar kanama gelişen (n=15) ve kanama gelişmeyen hastalar (n=81) arasında yapılan tek değişkenli analize göre; bakılan parametreler arasında yaş (p=0,008) istatiksel olarak anlamlı bulundu. Antikoagülan tedavi grupları karşılaştırılması, PPİ kullanımı, NSAİİ kullanımı ve çoklu antitrombotik tedavi kullanımı parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. Endoskopi sonrası altı ay içerisinde mortalite gelişen (n=25) ve gelişmeyen (n=71) hastalar arasında yapılan ve anlamlı bulunan farklı parametreler çok değişkenli lojistik regresyon analizine dahil edildi. Bunlar arasında yaş (CI= (1,008-1,231); p=0,034), PPI kullanımı (CI= (0,010-0,850); p=0,035) ve CHA2DS2VASc skoru (CI= (0,884-2,406); p=0,139) istatiksel olarak anlamlı bulundu. Tartışma ve Sonuç: Non-varisiyel üst gastrointestinal sistem kanaması tanısı alan hastaların antikoagülan ve PPİ kullanımlarının ve klinik seyirlerinin incelenmesini yaptığımız çalışmamızda elde ettiğimiz önemli veriler sonucunda antikoagülan kullanan üst GİS kanaması kadınlarda daha sık olup altı ay içinde tekrar kanama oranı ise erkeklerde daha sıktır. Antikoagülan kullanan yaşlı bireylerde üst GİS kanaması ve altı aylık mortalite daha sık görülmektedir. Antikoagülanlar içerisinde varfarin kullanan hastalarda üst GİS kanama daha sık görülmekte olup altı ay içinde tekrar kanama ve mortalite açısından YOAK'lar ile karşılaştırıldığında benzer bulgulara sahiptir. PPİ co-terapisi üst GİS kanamalı hastalarda altı ay içinde mortaliteyi azalttığına dair güçlü verilere ulaştık. Altı ay içinde tekrarlayan kanaması olan ve CHADS- VASc skoru yüksek hastalarda mortalite daha sık görülmektedir. Üst GİS kanamalı hastalarda antikoagülan ve PPİ kullanımının klinik seyirlerinin incelenmesi için çalışmamızın sonuçlarının eşliğinde çok sayıda hastanın dahil edildiği, geniş kapsamlı benzer çalışmalara gereksinim vardır. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal kanama, varfarin,Yeni nesil oral antikoagülan ilaçlar, proton pompa inhibitörü