Akut pankreatit hastalarında klinik prezentasyon, laboratuvar bulguları, tanı tetkikleri, etyoloji, prognostik faktörler, tedavi protokolü, hastalık ilişkili komplikasyonlar ve klinik sonlanım
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED FATİH ACEHAN
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut pankreatit, karın ağrısı ve pankreatik enzimlerde artışla seyreden sistemik bir hastalıktır. Tüm dünyada en çok hastane yatışına sebep olan gastrointestinal hastalık olarak kabul görmektedir. Son yıllarda artan farkındalık ve geliştirilen hastalık yönetimi protokollerine rağmen, akut pankreatit mortalitesi özellikle ciddi pankreatitlerde halen yüksektir. Akut pankreatitin ele alındığı literatürde çok sayıda retrospektif ve prospektif çalışma mevcuttur. Çalışmamızda 2011-2018 yılları arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma hastanesinde akut pankreatit tanısı almış 511 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar demografik özelliklerine göre, pankreatit etyolojilerine göre, pankreatit tipine (interstisyel veya nekrotizan) göre, majör komorbidite varlığına göre, pankreatit ilişkili komplikasyonlara göre ve mortalite gelişip gelişmemesine göre değerlendirilmiştir. Hastalar demografik özellikler açısından değerlendirildiğinde biliyer kaynaklı pankreatitlerin kadınlarda ve yaşlılarda, alkole ve hipertrigliseridemiye bağlı pankreatitlerin erkeklerde ve genç hastalarda daha sıklıkla olduğu görüldü. Hastaların %64' ünde biliyer, %5,9' unda alkole bağlı, %8,2' sinde post-ERCP, %3,5' inde hipertrigliseridemi ilişkili etyolojiler ve %3,8' inde diğer nadir etyolojiler saptandı. Hastaların %14,7' sinde etyoloji saptanamadı. Nekrotizan pankreatitli hastalarda interstisyel pankreatite göre komplikasyon sıklığı, organ yetmezliği ve mortalite oranı yüksek saptandı. Alkole bağlı pankreatitlerde nekroz görülme sıklığı, diğer etyolojilere oranla yüksek saptandı. Major komorbiditeye sahip hastalarda organ yetmezliği ve mortalite sıklığı komorbiditesi olmayanlara göre yüksek saptandı. Komplikasyon gelişen hastalarda gelişmeyenlere kıyasla organ yetmezliği sıklığı ve mortalite oranı yüksek saptandı. Pankreatik enfeksiyon sıklığı %2,6, toplam ekstrapankreatik enfeksiyon sıklığı %6,9 bulunarak birçok çalışmadan daha düşük oranda saptandı. Akut pankreatitte mortalite ile etyoloji arasında ilişki saptanmadı. Ölen hastalarda major komorbidite sıklığı, plevral efüzyon sıklığı, bakteriyemi sıklığı yaşayanlara kıyasla yüksek saptandı. Ayrıca yüksek WBC, NEU, CRP, KŞ, üre ve kreatinin mortalite ile ilişkili bulundu. Çalışmamızın retrospektif ve tek merkezde yapılmış olması kısıtlılığımızdır. Sonuç olarak akut pankreatit ile alakalı daha net bilgilere sahip olmamız için, büyük hasta popülasyonlarını içeren geniş kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır