Üst üreter taşlarında (1-2 cm) ekstrakorporeal şok dalga litotripsinin (ESWL) etkinliğini öngörmede ultrason elastografinin değeri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERK BULUT

Danışman: Burak ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 1–2 cm arası üst üreter taşlarında Ekstrakorporeal Şok Dalga Litotripsi (ESWL) başarısını öngörmede shear wave elastografinin (SWE) klinik değerini araştırmaktır. Ayrıca, SWE ile ölçülen taş sertliğinin (kPa), standart olarak kullanılan Hounsfield Unit (HU) değeri ile korelasyonunu ve bu iki parametrenin tedavi başarısını bağımsız olarak öngörme gücünü değerlendirmek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Prospektif çalışmaya, Mart 2024 – Eylül 2024 tarihleri arasında 1–2 cm arası üst üreter taşı olan 90 hasta dahil edildi. Hastalara ESWL öncesi BT ile HU değeri ve SWE ile taş sertliği (kPa) ölçüldü. ESWL uygulandıktan sonra tedavi başarısı, dördüncü haftada 4 mm altı fragman kalması (taşsızlık) olarak tanımlandı. Bulgular: Genel taşsızlık oranı %62.2 (n=56) bulundu. Taşsız grupta ortalama SWE (14.6 ± 6.1 kPa) ve HU (786 ± 194 HU) değerleri, taşlı gruba (SWE 27.6 ± 9.1 kPa, HU 1137 ± 195 HU) göre anlamlı derecede düşüktü (p < 0.001). ROC analizi, taşsızlığı öngörmede SWE için 21.2 kPa (Duyarlılık %89.3, Özgüllük %79.4) ve HU için 935 HU (Duyarlılık %86, Özgüllük %91) eşik değerlerini belirledi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, düşük Vücut Kitle İndeksi (VKİ) (p = 0.036), 21.2 kPa altı SWE (p = 0.026) ve 935 HU altı HU (p = 0.002) değerlerinin taşsızlık için bağımsız öngörücü faktörler olduğu saptandı. Sonuç: Bu çalışma, 1-2 cm üst üreter taşlarında SWE'nin, ESWL başarısını öngörmede güçlü, bağımsız ve klinik olarak anlamlı bir parametre olduğunu göstermiştir. Taş sertliği (kPa) ile HU arasında güçlü bir korelasyon bulunmuş olup, her iki parametre de taşsızlığı bağımsız olarak öngörmektedir. Radyasyonsuz ve noninvaziv bir yöntem olan SWE, ESWL öncesi hasta seçiminde BT'ye değerli bir alternatif sunmaktadır. Bu araştırma, literatürde üreter taşlarında SWE kullanımını inceleyen ilk çalışmalardan biri olmasıyla da önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: elastografi, ekstrakorporeal şok dalga litotripsi, taş sertliği, ürolitiyazis, ultrasonografi