65 yaş üstü bireylerde sarkopeni sıklığı ve nutrisyon ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA DENİZ DAĞ
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda eğitim aile sağlığı merkezimize ve aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü hastalarımızın sarkopeni sıklığının el dinamometresi ile ölçülmesi ve beslenme durumu ile ilişkisi ve etki eden faktörleri araştırmayı amaçladık. Yöntem: Bu klinik çalışma yaklaşık 8 bin nüfusa hizmet veren Ümraniye EASM ile Ümraniye EAH Aile Hekimliği Polikliniği bünyesinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan hastalara sosyodemografik ölçek, el dinamometresiyle sarkopeni değerlendirilmesi ve Mini nütrisyonel değerlendirme(MNA) kullanılarak sarkopeni ve beslenme durumları belirlenerek arasındaki ilişki ile ilgili istatistiki analizi yapılacak ve çıktılar elde edilecektir. Bulgular: Çalışmaya 126'sı erkek(%51,2) olmak üzere 246 katılımcı dahil edildi. Çalışmamızda sarkopeni prevalansı %11.8 bulunmuştur. Sarkopeni olanların MNA tarama(p=0,040) ve toplam(p=0,016) puanı değerleri, sarkopeni olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Sarkopeni olanların MNA tarama puanı normal nutrisyonel durum olma oranı (%51.7), sarkopeni olmayanlardan (%69.9) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur(p=0.002). Sarkopeni olanların MNA toplam puanı normal nutrisyonel durum olma oranı (%44.8), sarkopeni olmayanlardan (%71.8) istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulunmuştur(p=0.002). Çalışmamızda sarkopenik olanlarda MNA toplam puan 22,79±4,3, sarkopenik olmayanlarda ise 24,84±2,6 saptanmıştır. El dinamometresi değerleri ile MNA tarama(%14.9 , p=0.020) , değerlendirme(%18.2 , p=0.004) , toplam (%23 , p=0.001) puanı değerleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır Çalışmamızda malnutrisyon riski %27,8 , malnutrisyon %0,5'tir. Olguların MNA tarama puanı gruplarının %3.3'ü malnütrisyonluyken, %67.9'u normal nutrisyonel durum ve %28.9'u malnütrisyonlu riski altındadır. MNA toplam puan gruplarının %1.2'si Malnütrisyonluyken, %30.1'i normal nutrisyonel durum ve %68.7'si malnütrisyonlu riski altındadır. Sonuç: Çalışmamızda sarkopeni olanlarda MNA değerleri arasında anlamlı ilişki saptandı. Bireylerin MNA puanları ile kas gücü arasında pozitif korelasyon bulundu. Eğitim ve gelir düzeyi arttıkça katılımcıların kas güçlerinin arttığı görüldü. Cinsiyet, medeni durum, yaş, evdeki nüfus , gelir düzeyi kas gücünü etkiler. Çalışmamızda sigara kullananların kas gücü beklenenin aksine yüksek izlenmiştir. Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve morbidite ile mortaliteyi artıran malnütrisyon ve sarkopeninin erken teşhisi için düzenli tarama testleri yapılması gereklidir. Bu taramalar, birinci basamak sağlık kuruluşlarında kolayca uygulanabilir. Aile hekimlerinin, sarkopeni ve malnütrisyon riski taşıyan dezavantajlı grupları tanıması ve bu kişilere uygun tarama, tespit ve takip iĢlemlerini gerçekleştirmesi, geri dönüşü olmayan hasarların önlenmesi ve böylece morbidite ile mortalitenin azaltılmasında önemli rol oynayacaktır. Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, malnütrisyon, kas kuvveti, kas kütlesi, aile hekimliği, el kavrama gücü,MNA , yaşlılık