Bel ağrısı bulunan olgularda lumbosakral transizyonel vertebranın paraspinal kas adaptasyonu üzerine etkisinin radyolojik incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAHMİ EREN ÖZKAN
Danışman: Hülya YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda bel ağrısı bulunan olgularda, LSTV varlığının paraspinal kaslar üzerindeki etkisini radyolojik görüntüleme teknikleri ile araştırmak, LSTV anomalisi bulunan hastalarda bel ağrısı patofizyolojisinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ocak 2021- Temmuz 2023 tarihleri arasında bel ağrısı şikayeti ile kontrastsız lomber BT incelemesi yapılan 18 yaş ve üzerindeki hastalar retrospektif olarak tarandı. LSTV'li 72 hasta ile benzer cinsiyet, yaş ve VKİ'ye sahip 72 hasta kontrol grubu olarak eşleştirilerek çalışmaya dahil edildi. LSTV'li hastalar Castellvi sınıflandırılmasına göre, ayrıca taraf bulgusuna göre sağ, sol ve bilateral grup olarak tiplendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda kostal faset içermeyen ilk vertebra L1 kabul edilerek Cobb açısı ve LSA ölçüldü. Hasta ve kontrol grupları için lumbosakral, L1-L4 ve lomber olarak adlandırılan segmentler belirlendi. 3D slicer programı kullanılarak belirlenen segmentlerdeki paraspinal (ES+MF) kasların ve psoas kaslarının segmentasyonu yapılarak 3 boyutlu volümetrik veriler elde edildi. Eşik aralıkları -190 HU ve -30 HU değerlerine ayarlanarak kas lifleri ile kas içi yağın ayrımı sağlandı. Ölçüm yapılan her bir kas için: toplam kas hacmi, kasın içerdiği yağ hacmi, yağsız kas hacmi elde edildi. Olgu ve kontrol gruplarının cinsiyete göre dağılımları Pearson ki-kare testiyle, sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile değerlendirildi. Normal dağılıma uygun iki bağımsız grup karşılaştırmalarında Student-t testi; 3 ve daha fazla grup ortalamalarının karşılaştırılmasında One-Way ANOVA testi uygulandı. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygun olmaması durumunda iki bağımsız grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney u testi; 3 ve daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis H testi uygulandı. Post-hoc analizlerde Bonferroni düzeltmesi uygulanarak ikili karşılaştırmalar yapıldı. Verilerin giriş ve analizi SPSS v24.0 kullanılarak yapılmış olup istatiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). L1-L4 segment düzeyinde sol psoas kasının içerdiği yağ miktarı, kontrol grubuna kıyasla LSTV'li grupta istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek bulunmuştur (p=0,023). Lumbosakral segment düzeyinde bilateral paraspinal kas hacmi ortalamaları ve yağsız kas hacmi ortalamaları, LSTV bulunan grupta kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Castellvi sınıflandırmasına göre unilateral (1A, 2A, 3A) ve bilateral (1B, 2B, 3B, 4) LSTV bulunan gruplar arasındaki karşılaştırmada: Lomber segmentte ve lumbosakral segmentte sağ ve sol paraspinal kasların (ES+MF) hacmi ile yağsız kas hacimleri unilateral gruba kıyasla bilateral grupta istatiksel olarak anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Lomber segment düzeyinde bilateral LSTV anomalisi bulunan hastalarda sağ paraspinal kas (ES+MF) hacmi kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur (p=0,047). Lumbosakral segment düzeyinde, bilateral LSTV anomalisi bulunan hastaların sağ ve sol paraspinal kas hacimleri ile yağsız kas hacimleri, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları bel ağrısı bulunan olgularda LSTV varlığının normalden farklı bir biyomekanik yük ve kas stresi oluşturarak transizyonel seviyede paraspinal kas atrofisine katkıda bulunabilecek fizyolojik bir etkiye neden olabileceğini göstermektedir. Ayrıca bu etkinin LSTV'nin Castellvi sınıflandırmasına göre bilateral (1B, 2B, 3B, 4) olduğu grupta, unilateral (1A, 2A, 3A) gruba göre daha belirgin olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, Bel ağrısı, Lumbosakral Transizyonel Vertebra, Paraspinal kas