Doğum sonrası 4.ayda annenin uyku kalitesi, uykululuk düzeyi ve maternal bağlanmaarasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA NUR KABAK

Danışman: Muhteşem Erol YAYLA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Maternal bağlanma; gebeliğin başlangıcından itibaren oluşmaya başlayan ve kişinin sosyal yetilerini etkilediği düşünülen, annenin bebeğine karşı oluşturduğu duygusal bağdır. Bu çalışmada postpartum 4. aydaki annelerin uyku kalitesi ve gündüz uykululuk düzeylerinin maternal bağlanmayla olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.01.2023-01.04.2023 tarihleri arasında Adana'daki Yeşilbağlar Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, 4 aylık bebeği olan, 18 yaşından büyük, okuryazar ve uyku bozukluğu tanısı olmayan 388 anne ile yürütülen kesitsel bir araştırmadır. Yüz yüze görüşülen 415 kişiden biri uyku bozukluğu tanısı nedeniyle, 3'ü okuryazar olmaması nedeniyle ve 23'ü anketlerindeki eksik veriler nedeniyle çalışmadan çıkarılmıştır. Katılımcılar yapılandırılmış anket formu, Maternal Bağlanma Ölçeği, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ni doldurmuştur. Veri analizi, SPSS 27.0 istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş, p<0,05 olan durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcı annelerin yaş ortalaması 30,0±4,0 yıl ve MBÖ puan ortalaması 98,30±7,50 olarak bulundu. Yapılandırılmış anket formundan elde edilen verilere göre evli annelerin dul annelere göre, kronik hastalığı olmayan annelerin kronik hastalığı olanlara göre ve bebek bakımında kendini yeterli algılayan annelerin algılamayanlara göre MBÖ puanları daha yüksekti. Bu gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,001, p=0,036, p=0,001). Katılımcılar son 1 ayda 5,7±1,3 saat uyku süresi bildirdi. Epworth Uykululuk Ölçeği ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi için ortalama puanlar sırasıyla 6,0 ±4,1 ve 9,4±3,1 olarak bulundu. Uyku parametreleri ile maternal bağlanma arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Postpartum dönemde uyku süresinde ve uyku kalitesindeki azalmaya rağmen, gündüz uykululuğunda bir artış gözlenmedi. Sonuç: Çalışmada elde edilen bulgular postpartum dönemde maternal uyku kalitesi ve gündüz uykululuk düzeylerinin maternal bağlanma üzerine etkisi olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte evli olmak, kronik hastalığın olmaması ve bebek bakımında yeterli hissetmek, maternal bağlanma seviyelerinin artmasına katkıda bulunan faktörlerdir.