Tip 2 diabetes mellitus hastalarının yaşam kalitesi düzeyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURGAY TOZLAMA
Danışman: Sadık Sami HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İstanbul Zeytinburnu Seyitnizam Aile Sağlığı Merkezine Kayıtlı Tip 2 Diyabetlilerin Yaşam Kalite Düzeyi Giriş ve Amaç: Diyabet vücudumuzdaki insülin salınımının yeterli olmaması ya da sonradan gelişen insülin direnci nedeniyle oluşan hiperglisemili bir hastalıktır. Diyabet gelişen komplikasyonları, alınan tedavi yöntemleri ve neden olduğu birçok etmenden dolayı yaşam kalitesinde olumsuz sonuçlara sebep olur. Bu sebeple erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Biz çalışmamızda diyabet komplikasyonu gelişmemiş 65 yaş atı Tip 2 Diyabet hastalarının yaşam kalite düzeyini, aynı sosyodemografik özelliklere sahip diyabeti ve ciddi kronik hastalığı olmayan sağlıklı bireylerle karşılaştırmayı, ek olarak diyabetli hastaların kendi aralarında yaşam kalitesini etkileyen faktörlerini saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu vaka kontrol çalışması İstanbul ilinde Zeytinburnu ilçesinde Seyitnizam aile sağlığı merkezinde Mart 2000- Haziran 2020 tarihleri arasında 136 tip 2 diyabetli hastasına, 106 sağlıklı kontrol grubu kişiye yapıldı. Katılımcıların anket ile sosyodemografik özellikleri, kullanılan tedavi yöntemi, diyabet yaşı, ek hastalık durumu, SF-36 yaşam kalite ölçeği ve DQOL ölçeğine uyarlanan sorularla yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Bulgular: Katılımcıların 136'sı diyabet hastası 106'sı sağlıklı kişilerdi. 139 kişi kadın (%57,4) ve 103 kişi erkek (%42,6)'tir. Diyabetli olanların olmayanlarla karşılaştırıldığı SF 36 ölçeğiyle sonuçlarına göre; Diyabet hastası olanların fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite ve genel sağlık algıları puanları diyabet hastası olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edildi. Diyabetlilerin kendi içinde demografik verilerine göre DQOL puanları karşılaştırıldığında; yaşları 56-65 olan katılımcıların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri yaşları 25-35 ve 36-45 olan katılımcılara göre anlamlı derecede düşüktü, Evli olan hastaların bekar olanlara göre tedaviden memnuniyetleri, tedavinin psikolojik etkileri yüksek bulunurken, şeker hastalığının gelecekteki seyri/ etkileri hakkında duyulan kaygı/endişeleri düşük bulundu. Evli olan hastaların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri bekar olan katılımcılara göre yüksek bulundu. Öğrenim durumlarına göre ilköğretim mezunu olan katılımcıların sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri üniversite ve üstü mezunu olan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. Emekli olan katılımcıların, çalışmayan katılımcılara göre tedavinin psikolojik etkisi istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunsa da, şeker hastalığının gelecekteki seyri/ etkileri hakkında duyulan kaygı/endişeleri ve sosyal ve mesleki kaygı/endişeleri çalışmayan ve çalışan katılımcılara göre anlamlı derecede düşük bulundu. Hafif şişman olan katılımcıların tedaviden memnuniyetleri, tedavinin psikolojik etkisi obez olan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Sonuç: Diyabetli hastaların yaşam kalite düzeyi, diyabeti olmayan sağlıklı kişilere göre oldukça düşük olduğu görüldü. Ayrıca diyabetlilerin yaşam kalitelerinin demografik özelliklerine göre de farklılaştığı görüldü. Aile hekimlerince sağlıklı kişilerin diyabet hastalığına yakalanmasını önlemek amacıyla bilgilendirme, sağlıklı yaşam tarzına yönlendirme ve tarama yapılması oldukça önemlidir. Diyabetli hastaların ise yaşam kalitesini düşüren alt faktörlerin tanımlanıp, uygun müdahalelerin uygulaması diyabet hastalığının yol açacağı olumsuzlukların önüne geçmekte faydalı olabilir. Dolayısıyla sağlık sitemi ve ülkelerin ekonomisine ağır bir yük getiren diyabet hastalığına bağlı olumsuzluklar azaltılabilir.