Acil serviste akut böbrek hasarı tanısı alan hastalarda renal replasman tedavi ihtiyacı öngörülebilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ İLKER AKDOĞANLAR
Danışman: Salim SATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma ile acil serviste ABH tanısı alan hastalarda renal replasman tedavi (RRT) ihtiyacını, mortaliteyi ve kronik böbrek yetmezliğine (KBY) gidişi ön gören faktörlerin analiz edilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ekim 2022 ile 30 Eylül 2023 tarihleri arasında acil serviste ABH tanısı alan 18 yaş üstü 371 hasta dahil edildi. Çalışmaya dâhil edilen hastalarının demografik ve klinik özellikleri, başvuru şikayetleri, kullandıkları ilaçlar, laboratuvar parametreleri, yatış tanıları, sonlanımları ve RRT ihtiyaçları standart veri formuna kaydedildi. Hastaların taburculuk sonrası 3 aylık progresyonları takip edilerek KBY olan hastalar kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %36,9'unda RRT ihtiyacı oldu. Çalışmanın mortalite oranı %29,9 idi. RRT ihtiyacını ön görmek için yapılan regresyon analizi sonucunda Nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) kullanımı, akut kalp yetmezliği (AKY) varlığı, kreatinin, santral venöz basınç (CVP), üre ve B-Tipi Natriüretik Peptit (BNP) yüksekliği RRT ihtiyacı varlığının bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün kreatinin değerinin (AUC: 0,835, %95 GA 0,792-0,878, p<0.001) olduğu belirlendi. Mortalite için yapılan regresyon analizi sonucunda sepsis, bilinç değişikliği, ileri yaş, hipoalbünemi, laktat ve BNP yüksekliği hastane içi mortalitenin bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün laktat değerinin (AUC: 0,751, %95 GA 0,692-0,810, p<0.001) olduğu belirlendi. Yaşayan hastalarımızın 3 aylık takibi sonrasında %14,3'nün KBY nedeniyle rutin diyaliz programına alındığı saptandı. KBY'ye gidişi ön görmek için yapılan regresyon analizi sonucunda kreatin kinaz-MB (CKMB) yüksekliği ve Glomerüler filtrasyon hızı (GFR) düşüklüğü KBY gidişin bağımsız öngörücüleri idi. ROC analizinde en yüksek öngörme gücünün GFR değerinin (AUC: 0,871, %95 GA 0,086-0,173, p<0.001) olduğu belirlendi. Sonuç: NSAİİ kullanım öyküsü, AKY bulguları ve yüksek BNP seviyeleri acil serviste akut böbrek hasarı tanısı alan hastalarda erken dönemde RRT ihtiyacını öngörmek için önemli belirleyiciler idi. İleri yaş, sepsis varlığı, hipoalbünemi, yüksek BNP ile laktat seviyelerinin ise hastaların mortalite riskini artırdığı belirlendi. GFR düşüklüğü ve CKMB yüksekliğinin KBY gidişi öngörmede belirleyici olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, GFR, BNP, laktat, renal replasman tedavisi, mortalite, kronik böbrek yetmezliği