Kronik obstruktif akciğer hastalığı tedavisinde rehberlere uyumun aile hekimliğinde değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR KÜBRA ODABAŞ
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) özellikle ekspiratuvar akımda olmak üzere solunum yollarının ileri derece kısıtlamasıyla karakterize bir hastalık olup son yıllarda hasta sayısının ve hastalığın morbidite-mortalitesinin artması sebebiyle önemi giderek artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ)'nün yayınladığı global ölüm nedenleri listesinde üçüncü sıraya yükselmiş olması KOAH hastalığının önemini daha da belirginleştirmiştir. KOAH hastalığının, tedavi ve yönetiminin oluşturduğu ekonomik ve sosyal yük gün geçtikçe artmaktadır. Günümüz KOAH tanı ve tedavi rehberleri bu tedavilerin nasıl optimize edileceği hakkında pratik öneriler sunmaktadır. KOAH'la ilişkili sağlık hizmetleri maliyetlerinin çoğunluğu, ikinci basamakta oluşturulmaktadır ve özellikle acil servis başvuruları ve hastaneye yatışlardan kaynaklanmaktadır. Birinci basamağa koruyucu hekimlik açısından ayrıca aile hekimlerine KOAH hastalarının klinik durumu ve tedavilerinin düzenli takibi açısından sorumluluklar düşmektedir. KOAH rehberlerine göre ilgili hastaların klinik değerlendirmesinde CAT (COPD Assessment Test) ve mMRC (Modified British Medical Research Council) ölçekleri kullanılabilmektedir. GOLD (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) KOAH Koruma Tanı ve Tedavi Kılavuzunun önerdiği birleşik değerlendirme şemasıyla hastalar A, B, C ve D gruplarına ayrılmıştır. Her basamak için önerilen tedavi şeması ise yine her yıl güncellenen GOLD kılavuzu tarafından belirlenmektedir. Bu tez çalışmasında inhaler tedavi kullanan KOAH hastalarının GOLD önerilerine göre optimum tedaviyi alıp almadığının araştırılması planlanmış, hastaların klinik durumları ile almaları gereken tedavide farklılıklar olup olmadığını tespit edebilmek için bu ölçeklerin aile hekimliğinde kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sunulması amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı, kesitsel tipte bir araştırmadır Son üç aydır tedavi değişikliği yapılmamış ve aktif yakınması olmayan KOAH hastalarından araştırmamıza katılmayı kabul edenler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın anket kısmı tamamlandıktan sonra bu ölçekler ile hastalar değerlendirilerek puanlamaları yapılmıştır. Ayrıca son bir yıl içerisindeki acil başvuru(alevlenme dönemi) ve hastane yatış sayısı kaydedilmiştir. Hastaların tedavilerinin A, B, C ve D gruplarından hangisine girdiği belirlenmiş, çıkan kategoriyle hastanın aldığı tedavi kategorisinin uyumlu olup olmadığı karşılaştırılmıştır. Bu şekilde elde edilen verilerin istatiksel analizi yapılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma ile stabil dönem KOAH hastalarında azımsanmayacak bir oranda önerilenden daha yüksek grup bronkodilatör ilaç kullanımı olduğu saptanmıştır. CAT ve mMRC skorlama sisteminin bir aile hekimi tarafından kolaylıkla kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Stabil dönem KOAH hastalarının optimum tedavi ihtiyaçlarının belirlenmesinde birinci basamakta kolaylıkla yapılabilecek bu ölçeklerin aile hekimlerince kullanımının yaygınlaştırılmasının maliyet- etkinlik yönünden önemli olacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, KOAH, GOLD, COPD Assesment Test(CAT), mMRC, Aile Hekimliği, rehberlere uyum, birinci basamak