Spontan basınç yaralanması domuz modelinin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜ BAKÇEK AKÇELİK

Danışman: Hatice AYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma domuzlar üzerinde insanlardaki kliniği simüle eden, spontan bir basınç yaralanması modeli geliştirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma verileri, farklı pozisyon süreleri kapsamında (2 saat n=1, 4 saat n=1, 6 saat n=1) toplam 3 Yorkshire cinsi evcil erkek domuzlardan (Sus scrofa domesticus) elde edilmiştir. Her bir grubun pozisyon öncesinde beden ölçüleri alındıktan sonra, ara yüz basıncı, lokal cilt sıcaklığı, nem ve doku perfüzyonu değeri ölçülmüş olup, grup saati süresince (2 saat, 4 saat, 6 saat) sol lateral pozisyonda standart hastane yatağı üzerine yatırılmıştır. Pozisyon sonrası bu ölçümler tekrarlanmış, ön-arka bacakları makroskopik, dermoskopik ve histolojik olarak değerlendirilmiştir. Tüm uygulama prosedürleri boyunca anestezi altında olan hayvanlara, hiç uyandırılmadan ötenazi uygulanmıştır. Çalışmada yer alan tüm deney hayvanlarının beden ölçümleri ve pozisyon öncesi değerleri açısından benzer oldukları değerlendirilmiştir. Makroskopik değerlendirmede 4 saat ve 6 saat pozisyon süreleri sonunda; basınç altında kalan arka bacaklarda basmakla solan kızarıklık geliştiği, basınç yaralanmasına ilişkin dermoskopik bulguların, 2 saatte az, 4 saat ve 6 saatte de sık ve benzer yoğunlukta olduğu bulunmuştur. Histolojik değerlendirmede; 4 saatte kas dokuda hemoraji ve 6 saatte de kas dokuda da şiddetli artan hemoraji gözlenmiş ve histolojik değişim skor puanlarının 6 saatte, 2 saate göre daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonuçları doğrultusunda spontan basınç yaralanması oluşturulmasında, Yorkshire cinsi erişkin evcil erkek domuzların standart hastane yatağı üzerinde, 6 saat aynı pozisyonda yatırıldığı, spontan basınç yaralanması domuz modelinin kullanılması önerilmektedir.