Diyabetes mellitus tanılı hastaların pnömokok ve influenza aşı farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAMIR SAFAROV

Danışman: Hüseyin KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Enfeksiyonlar diyabetli hastalarda başlıca mortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Diyabetes mellitus (DM) tanılı hastalarda enfeksiyon riskini azaltmak amaçlı pnömokok ve influenza aşılanması hem ulusal hem de uluslararası rehber ve yayınlarda önerilmektedir. Çalışmamızda DM tanılı hastaların pnömokok ve influenza aşılanması konusunda farkındalıklarının değerlendirilmesi, aşılanma oranların tespiti ve bu oranları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DM tanısıyla Dahiliye polikliniğine başvuran hastalar alındı. Hastalar aşılanma ile ilgili anket formu doldurdu ve kısa bilgilendirme sonrası hastaların aşılanma ile ilgili eğilimleri değerlendirildi. Bulgular: DM tanısı alan 199 hasta (116 kadın ve 83 erkek) çalışmaya dâhil edildi. Çalışma öncesi influenza aşısı yaptıran hasta sayısı %21.2, pnömokok aşısı yaptıran hasta sayısı %5.1'dir. İnfluenza aşısı ile ilgili bilgi sahibi olanlar aynı zamanda pnömokok aşısı hakkında da bilgi sahibidir (p 0.05). Hastaların yaşı ile influenza aşı yaptırma arasında (r=0,163;p<0,05) ve pnömokok aşı yaptırma arasında (r=0,152;p<0,05) korelasyon saptanmıştır. İnfluenza aşısının faydalı olduğunu düşünen hastalara iç hastalıkları uzmanları ve aile sağlığı merkezi tarafından bilgi verilmiştir (p <0,05). Hastaların pnömokok aşı hakkında bilgilendirmeyi dahiliye uzmanlarından ve çevreden aldığı tespit edildi (p<0,001). Aşının gerekliliği hakkında bilgi sahibi olmayan hastaların aşılanma düzeyi düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Pnömokok aşısı hakkında bilgi sahibi olan hastalar son bir yılda pnömoniye daha çok yakalanmıştır (p<0,001). Aşılar hakkında kısa bilgilendirilme sonrasında influenza aşısı yaptırma isteği (p<0,001), pnömokok aşısı yaptırma isteği (p<0,05) artmıştır. Sonuç: Çalışmamızda influenza ve pnömokok aşılanma oranları gelişmiş ülkelere oranla düşük olduğu saptanmıştır. Aşı olmama sebebinin ana nedeni bilgi eksikliğidir. Doktorun bilgilendirmesi ve aşıyı önermesiyle aşılanma oranının arttığını tespit ettik. Anahtar kelimeler: Aşı, pnömokok, influenza, diyabetes mellitus, bilgilendirme