İstanbul ili Esenler ilçesinde bir aile sağlığı birimine kayıtlı adölesanlarda internet bağımlılığı ve obezite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZİYA KÖSEOĞLU

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İstanbul ili Esenler ilçesinde bir Aile Sağlığı birimine kayıtlı adölesanlarda internet bağımlılığı ve obezite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi GİRİŞ VE AMAÇ: Covid-19 pandemisi boyunca alıştıkları okul ortamından ayrılıp eve kapanmak zorunda kalan adölesanlar arasında internet kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Günlük hayatımızda artık vazgeçilemez bir parça haline gelen internetin hem eğitim hem de eğlence amacıyla kullanılmasına karşın; aşırı kullanımı pisikopatolojik sorunlar ve obeziteye neden olabilmektedir. Çalışmamızda internet bağımlılığının Esenler'de bir aile hekimliği birimine kayıtlı adölesanlar arasında yaygınlığını tespit etmek, sosyodemografik özellikleri saptamak ve Vücut Kitle İndekslerini hesaplayarak obez veya fazla kilolu kişilerde internet bağımlılığı oranının etkilerini saptamak amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 15/12/2020-15/03/2021 tarihleri arasında İstanbul Esenler Nene Hatun Aile Sağlığı Merkezi 34.17.103 nolu aile hekimliği birimine herhangi bir nedenle başvuran gönüllü adölesanlarda yürütülmüştür. Çalışmamız tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı ve ankete dayalı niteliktedir. Toplam 235 kişi çalışmaya alınmıştır. Yüz yüze görüşme esas alınarak anket doldurulmuş ve katılımcıların VKİ'leri ölçülmüştür. Anket 10-19 yaş arasındaki bireylere sorulan; 20 soruluk sosyodemogrofik veri formu ve 12 soruluk Young İnternet Bağımlılık Testi - Kısa Formu olmak üzere toplam 32 sorudan oluşmaktadır. BULGULAR: Çalışmamızda 10-19 yaş arası 235 adölesana Young İnternet Bağımlılık Testi - Kısa Formu'nu uyguladık. Bu sonuçlara göre katılımcıların %79'u normal internet kullanıcısı (n=185), %15'i riskli internet bağımlısı (n=35) ve %6'sını da (n=15) aldığı yüksek puanlara göre internet bağımlısı olarak bulduk. Problemli internet kullanıcısı ve internet bağımlısı olarak değerlendirdiğimiz adölesanların toplam katılımcılara oranını %21,0 (n=50) olarak saptadık. Kız ve erkek adölesanlar arasında internet bağımlılığı açısından anlamlı bir fark bulamadık. Aynı zamanda kardeş sayısı, ailenin maddi durumu, anne-baba eğitim düzeyi ve anne-baba meslekleri ile katılımcıların internet bağımlılıkları arasında da anlamlı bir ilişki saptanmadı. Yaş grupları incelendiğinde orta adölesan dönem (14-17 yaş) internet bağımlılığına anlamlı olarak daha yatkındı. İnternette günde 5 saat ve üzeri vakit geçirmek ve sigara kullanıcısı olmak ile internet bağımlılık düzeyi arasında pozitif yönde bir istatiksel ilişkiye ulaştık. Ayrıca gece uyku süresinin 3-5 saat arasında olması veya 8 saatten fazla olması ile internet bağımlılığı arasında anlamlı bir birlikteliğe ulaştık. Katılımcılardan interneti sosyal medya veya oyun oynamak için kullananlar ile diğer nedenlerle kullananlar arasında internet bağımlılığı açısından anlamlı bir ilişki vardı. Ayrıca TikTok ve İnstagram kullanan adölesanlar; diğer sosyal medya site/uygulamalarını kullananlar açısından değerlendirildiğinde internet bağımlılığı için istatiksel olarak daha riskliydiler. Çalışmamızda katılımcıların Vücut Kitle İndeksleri ile Young İnternet Bağımlılık Testi - Kısa Formu skorları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki vardı. İnternet bağımlılığı olan ya da Problemli İnternet Kullanıcısı olan adölesanların VKİ'leri istatiksel olarak daha yüksekti. Özellikle 85. persantil ile 95. persantil arasında olan fazla kilolu adölesanlar ve VKİ 95. persantil ve üzeri olan obez adölesanlarda internet bağımlılığı oranı daha yüksekti. SONUÇ: Çalışmamızda internet bağımlılığı toplam puanları ile Vücut Kitle İndeksinin 85. persantil ve üzeri olması arasında istatiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönlü bir birliktelik saptadık. ANAHTAR SÖZCÜKLER: İnternet bağımlılığı, obezite, adölesan