Akut lenfoblastik lösemi hastalarında sRAGE (soluble receptor for advanced glycation end products) düzeyinin prognostik önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ÖZKAN
Danışman: Binnaz ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut lenfoblastik lösemi (ALL), çocukluk çağının en sık görülen malignitesi olup, tüm çocukluk çağı malignitelerinin yaklaşık %31'ini oluşturur. ALL hastalarında 1960'lı yıllarda sağ kalım oranları %10'un altında iken, çoklu kemoterapi protokollerinin uygulanmasıyla bu oran artarak günümüzde %80'den fazla olguda kür sağlanabilmektedir. Son yıllarda birçok hastalığın etyopatogenezinde önemli bir faktör olduğu düşünülen glikasyon metabolizmasının son ürünü AGE (advanced glycation end products) ve onun çözünebilir reseptörü sRAGE'nin (soluble receptor for advanced glycation end products) kanser hücre migrasyonu, diferansiasyonu ve invazyonunu uyararak kanser patogenezi ve progresyonunda önemli rol oynadığı gösterilmiştir. Lösemi gelişimindeki biyomoleküler çalışmalarda elde edilen güncel veriler ışığında, erken tanı konularak tedaviye zaman kaybedilmeden başlanmasını sağlayabilecek yeni biyomarker arayışı ve yeni tedavi ajanları üzerinde yapılan araştırmalar popülaritesi artan bir konu haline gelmiştir. Çalışmamızda, sRAGE'nin ALL tanı ve prognoz tayininde önemi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde, Akut lenfoblastik lösemi tanısı alarak takip ve tedavi edilen 30 hasta, tedavi öncesi ve remisyonda değerlendirilmek üzere çalışmaya dahil edildi. Hastaların başvuru anında ve remisyon döneminde tam kan sayımı, C-reaktif protein, prokalsitonin, rutin biyokimya testleri olan kan üre azotu, ürik asit, laktat dehidrogenaz, kreatinin, albumin, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, ferritin, alkalen fosfataz, kalsiyum, fosfor, 25-OH vitamin D3, vitamin B 12, ferritin, eritrosit sedimantasyon hızı ve çözünebilir ileri glikasyon son ürünleri reseptörü (sRAGE) düzeyleri kontrol grubundaki 30 sağlıklı çocukla karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen hasta ve kontrol grubunun 34'ü erkek (% 56.7), 26'sı kız (% 43.3) idi. Hastaların yaş aralığı 1-17 yaş arasında değişmekte olup yaş ortalaması 6.5 ± 3.9 yaş idi. Erkek hastaların yaş ortalaması 6,18 ± 4,9 yaş iken kız hastaların ise 5,85 ± 2,9 yaş idi. Hasta grubunda vücut ağırlığı persentili 52,3 ± 26,1 iken kontrol grubunda ise 69,3 ± 20,5 idi. Hasta ve kontrol grubunda yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p > 0.05). Vaka grubunda tedavi öncesi sRAGE düzeyi ortalama 138,7 ± 177,3 pg/ml ve medyan 67 pg/ml (1,7-695,6) iken, kontrol grubundaki sRAGE düzeyi ortalama 22,2 ± 23,7 pg/ml ve medyan 10,3 pg/ml (0,4-89,2) değerine göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.000). Vaka grubunda tedavi sonrası sRAGE düzeyi ortalama 17,6 ± 21,1 pg/ml ve medyan 8,6 pg/ml (0,4-70,7) olup, tedavi öncesine göre anlamlı düşüş göstermiştir (p=0.000). Yüksek, orta ve standart risk gruplarında tedavi öncesi ve sonrası sRAGE düzeyleri arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). Hasta ve sağlıklı grubun ayrımında sRAGE düzeyinin anlamlı [0.816(0.706-0.927)] etkinliği gözlenmiştir. Hasta ve kontrol grubu ayrımında SRAGE için cut-off değeri 45 pg/mL saptanmış olup, duyarlılık %73.3, özgüllük %86.7 olarak bulunmuştur. Sonuç: sRAGE 45 pg/mL üzerinde ise diğer klinik ve laboratuar bulgular da destekliyorsa ALL açısından dikkatli olunmalı ve araştırılmalıdır.