Kardiyopulmoner resüsitasyon'a bağlı gelişen torakoabdominal yaralanmalar ile torasik çaplar arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA BETÜL ÜMİT
Danışman: Özgür SÖĞÜT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Bu çalışmada güncel Amerikan Kalp Derneği (AHA) ve Avrupa Resüsitasyon Konseyi'nin (ERC) önerileri doğrultusunda, travma dışı kardiyak arrest gelişen ve KPR uygulandıktan sonra spontan dolaşımın geri dönüşü (SDGD) sağlanan hastalarda göğüs basısına bağlı gelişen torakoabdominal yaralanmalar ile torasik çaplar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Sağlık ve Uygulama Araştırma Merkezi Acil Servisinde KPR sonrası SDGD sağlanan toplam 63 erişkin hastane dışı kardiyak arrest vakası çalışmaya dahil edildi. Her hastanın toraks bilgisayarlı tomografi (BT)'de axial düzlemde torasik çaplardan göğüs ön-arka çapı (ÖAÇ), cilt-cilt göğüs ön-arka çapı (CCÖAÇ) ve göğüs transverse çapı (TÇ) ölçüldü. Hastalar KPR ile ilişkili torokoabdominal yaralanmalarının varlığına veya yokluğuna göre (örn., kot fraktürü, kostokonral ayrışma, pulmoner kontüzyon, pnömomediastinium karaciğer perikapsiüler yaralanma, pnomoperitonium) iki gruba ayrıldı. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, KPR süresi ile göğüs ÖAÇ, CCÖAÇ ve TÇ değerleri karşılaştırıldı. Bulgular Hastaların %46'sında (n=29) torakoabdominal yaralanma tespit edildi. KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanmalar 22 (%34,9) hastada kaburga kırığı, 7'sinde (%11,1) pulmoner kontüzyon, 3'ünde (%4,8) sternal kırık, 3'ünde (%4,8) kostokondral ayrılma, 2'sinde (%3,2) pnömotoraks, 2'sinde (%3,2) pnömomediastinum, 2'sinde (%3,2) karaciğerde perikapsüler hematom ve 1'inde (%1,6) pnömoperitonium şeklinde idi. KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanması olan hastalar ile torakoabdominal yaralanması olmayan hastalar yaş ve cinsiyet açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,424 ve p=0,550, sırasıyla). Benzer şekilde, KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanması olan hastalar ile torakoabdominal yaralanması olmayan hastalar medyan KPR süresi açısından karşılaştırıdığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (15 [aralık 10-30] vs. 15 [(aralık 8,75-20], p=0,539). KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanması olan hastaların toraks çaplarından medyan göğüs ÖAÇ, CCÖAÇ ve TÇ değerleri sırasıyla 127 (aralık 118-137), 238 (aralık 213,50-247) ve 252 (aralık 233,50-264,50) mm olarak ölçüldü. KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanması saptanmayan hastaların ise medyan göğüs ÖAÇ, CCÖAÇ ve TÇ değerleri sırasıyla 126 (aralık 111,50-143,75), 235 (aralık 212-258,50) ve 247 (aralık 224,75-255,50) mm idi. KPR ile ilişkili torakoabdominal yaralanması olan hastalar ile torakoabdominal yaralanması olmayan hastalar arasında medyan göğüs ÖAÇ, CCÖAÇ ve TÇ değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,978 p=0,730 ve p=0,146, sırasıyla). KPR sonrası SDGD'ü sağlanan hastalardan 28 güne kadar hayatta kalanlar ile 28 günden daha uzun süre yaşayan hasta grupları arasında torakoabdominal yaralanma sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (%45,8 vs. %46,7, p=0,955; Tablo 4). Ancak, SDGD'ü sağlandıktan sonra 28 güne kadar hayatta kalanlar ile karşılaştırıldığında 28 günden daha uzun süre yaşayan hastalarda median KPR süresi daha kısa idi (10 [aralık 5-15] vs. 20 [aralık 10-30], p=0,006). Ek olarak, SDGD'ü sağlanan hastalardan 28 güne kadar hayatta kalanlar ile 28 günden daha uzun süre yaşayan hasta grupları arasında median göğüs ÖAÇ, CCÖAÇ ve TÇ değerleri açısından karşılaştırıdığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,488 p=0,878 ve p=0,853, sırasıyla). Sonuç KPR sonrası en sık görülen iatrojenik komplikasyonlar göğüs duvarı yaralanmaları, ardından akciğer kontüzyonudur. 5-6 cm derinlikte kardiyak kompresyonu öneren güncel 2020 KPR kılavuzları ilkeleri uyarınca KPR sırasında meydana gelen iyatrojenik torokoabdominal yaralanmalar, torasik çaplardan göğüs ÖAÇ ve CCÖAÇ ve TÇ değerleri ile ilişkili değildir. Anahtar Kelimeler: Hastane dışı kardiyak arrest, kardiyopulmoner resüsitasyon, torasik çaplar, torakoabdominal yaralanmalar