Kronik böbrek hastalığı tanısıyla izlenen 7 yaş üstü hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH EROL

Danışman: Mehmet BÜLBÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, kronik böbrek hastalığı (KBH) olan çocuklarda yaşam kalitesini değerlendirmeyi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmayı amaçlamıştır. Ayrıca KBH hastalarında kötü yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Metot: Araştırma kesitsel olarak planlandı. Fiziksel, duygusal, sosyal ve okul işlevleri için yaşam kalitesi ÇİYKÖ anketi ile değerlendirildi. Kronik böbrek hastası evre I-II olan 21 çocuk, evre III-IV olan 16 çocuk, son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan 5 çocuk ve böbrek nakli yapılan 5 çocuktan ve sağlıklı 46 çocuktan veri toplandı. Ayrıca KBH'lı çocukların bakıcı vekil raporları alındı. Bulgular: Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda ÇİYKÖ alt ölçek puanlarının tamamı kontrol grubundan daha düşüktü. Ayrıca SDBY olanlarda diğer KBH evrelerine kıyasla daha düşük ÇİYKÖ alt ölçek puanları belirlendi (p <0.05). Sağlıklı kontrol grubunun ÇİYKÖ puanları referans alınarak KBH hastaları için kötü yaşam kalitesine ait kestirim değeri belirlendi. Buna göre ÇİYKÖ ölçek toplam puanının 85,8 ve altında olması %70,2 duyarlılık ve %89,1 özgüllükle kötü yaşam kalitesini temsil ettiği belirlendi. Kötü yaşam kalitesi ile ilişkili faktörler; boy sds, evre, GFH, kreatinin, hemoglobin ve BUN düzeyleri olarak saptandı. Bu olası risk faktörlerinin dahil edildiği çok değişkenli regresyon modelinde; GFH (OR=0,96; p=0,011) ve BUN (OR=1,08; p=0,027) düzeylerinin kötü yaşam kalitesini etkileyen bağımsız risk faktörleri olduğu belirlendi. Sonuç: Kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda sağlıklı çocuklara kıyasla daha düşük yaşam kalitesi saptanmış ve KBH'lı çocukların %70'inde kötü yaşam kalitesi belirlenmiştir. Tedavi modalitesi de bu çocukların yaşam kalitesi üzerinde etkilidir ve hemodiyaliz uygulananlarda en düşük skorlar gözlenmiştir. Boy kısalığının KBH'nın muhtemel sonuçlarından biri olabileceği ve GH tedavisinin klinik karar aşamasında yaşam kalitesinin dahil edilmesine katkı sunabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı; Yaşam kalitesi; Son Dönem Böbrek Yetmezliği; Transplantasyon.