Acil servise gastrointestinal kanama ile başvuran hastalarda atmosferik basıncın etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE KAĞAN ÜNAL

Danışman: Gülşen ÇIĞŞAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada varis dışı üst GIS kanamalarında atmosferik basıncın etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2023-2024 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi acil servisine varis dışı üst gastrointestinal kanama ile başvuran hasta verileri ile retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaşın üzerinde, acil servise varis dışı üst GİS kanama ile başvuran ve acil serviste endoskopisi yapılan 294 hasta dahil edilmiştir. Acil servis sonlanımı; taburculuk, servis yatış, yoğun bakım yatışı, exitus, hastane sonlanımı (taburculuk, exitus) ve 7 gün içinde tekrar kanama durumu parametreleri üzerine atmosferik basıncın etkisi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada elde edilen sonuçlara göre dahil edilen 294 hastanın yaş medyan değeri 66 olarak belirlenmiş olup, hastaların 189'unun erkek olduğu ve hastalarda en sık hipertansiyon ve koroner arter hastalığına sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca hastaların en sık kullandıkları ilaçların antihipertansif ve antiplatelet ilaçlar oldukları belirlenmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre en sık karşılaşılan endoskopik lezyonun Forrest 3 lezyon (n=131; %44,1) olduğu, acil servis sonlanımı açısından büyük çoğunluğuna yatış (n=284; %95,6) verilmiş olup, yatışların ise sıklıkla servise (n=225; %75,8) yapıldığı, hastane sonlanımı açısından ise 28'inin (%9,4) exitus olduğu saptanmıştır. Maksimum atmosferik basıncın ortanca (IQR) değeri 914.9 (912,7-917,5), minimum atmosferik basıncın ortanca değeri (IQR) 911.5 (909,5-913,7) olarak belirlenmiş ve meteorolojik parametrelere göre Forrest ülser sınıflama grupları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Son olarak çalışmada meteorolojik ölçümler ile vital parametreler, laboratuvar parametreleri ve ES uygulanması arasında anlamlı korelasyonlar olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmada elde edilen sonuçlara göre atmosferik hava basıncındaki değişikliklerin gastrointestinal kanama üzerine etkisibulunmaktadır ve bu bağlamda GIS kanama şikâyeti ile acil servise başvuran hastalarda söz konusu parametrelere göre mortalite tahminleri yapılması mümkündür. Anahtar Kelimeler: Acil servis, Atmosferik basınç, GIS kanama, Yüksek riskli kanama.