Antiepileptik tedavi alan epilepsi tanılı çocuklarda büyüme-gelişme, tiroid fonksiyonları ve kemik metabolizmasının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH ZİROĞLU
Danışman: Esra Deniz PAPATYA ÇAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı epilepsi tanılı çocuklarda büyüme-gelişme, tiroid fonksiyonları ve kemik metabolizmasının; kullanılan antiepileptik ilaç ve tedavi süresiyle ilişkisinin değerlendirilmesi ve bu parametrelerin sağlam çocuklarla karşılaştırılmasıdır. Materyal ve Metod: 01.01.2020 ile 01.04.2021 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji polikliniğinde epilepsi tanısı ile izlenmekte olan ve yaşları 0-18 yıl arasında olan toplam 60 çocuk geriye dönük incelendi. 30 çocuk levetirasetam ve 30 çocuk valproik asit kullanırken, çocuk polikliniğine kalsiyum-fosfor-D vitamini metabolizmasında sorun şüphesiyle gelip tetkik edilen ve sorun saptanmayan 30 sağlıklı kişi de kontrol grubu olarak belirlendi. Çalışmaya alınma kriterleri; hasta grupları oluşturan çocukların sadece epilepsi tanısı olması, 0-18 yaş arasında olması, 6 ay ve daha uzun süredir tek antiepileptik ilaç kullanması olarak belirlendi. Kontrol grubundaki çocukların ise 0-18 yaş arasında olması, ek nörolojik ve endokrinolojik hastalık olmaması olarak belirlendi. Çalışmaya katılan epilepsi tanılı çocukların dosyalarından, yaşları, cinsiyetleri, kullandıkları tedavi ve tedavi süreleri, nöromotor muayeneleri, kraniyal görüntülemeleri, EEG bulguları, boy-ağırlık-BMI SDS, guatr evrelemesi, TSH, sT4, kalsiyum, fosfor, magnezyum, albümin, alkalen fosfataz, parathormon, 25-hidroksi vitamin D düzeyleri incelendi. Kontrol grubunu oluşturan sağlıklı çocukların dosyalarından da yaşları, cinsiyetleri, boy-ağırlık-BMI SDS, guatr evrelemesi ve aynı laboratuvar tetkikleri incelendi. Elde edilen veriler iki hasta grup arasında ve kontrol grubu verileri ile karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 90 çocuğun 41'i erkek (%45,6) ve 49'u kız çocuktu (%54,4). Tüm çocukların yaş ortalaması 10,7 ± 3,7 yıl ve medyan yaş 10,7 olarak belirlendi. Çalışmaya katılan hastaların cinsiyetleri ve yaş dağılımları homojendi. Gruplar arasında boy-kilo-BMI SDS açısından istatistiksel açıdan anlamlı bir farka rastlanmadı (p>0,05). TSH ortalaması en yüksek grubun VPA grubu olduğu ve bu değerin kontrol ve LEV grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edildi (p=0,0177). Fakat sT4 düzeylerinin dağılımı ile tiromegalisi olan ve olmayan çocukların dağılımı üç grup arasında anlamlı bir fark göstermedi (p=0,677). Üç grup arasında ortalama Ca, P, Mg değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel bir farka rastlanmadı. Tüm çocukların ALP değerleri yaşa göre normal aralıkta olup olmamasına göre değerlendirildiğinde kontrol ve VPA grubunda tüm çocukların ALP düzeylerinin normal olduğu fakat LEV grubunda üç çocukta anormal ALP düzeyleri olduğu saptandı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,0449). PTH ve albümin değerleri karşılaştırıldığında üç grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark rastlanmadı. Çalışmaya alınan çocuklardan 54'nün ilkbahar (%60) ve 36'sının sonbahar mevsiminde (%40) vitamin D düzeyi ölçüldüğü tespit edildi. İlkbahar mevsiminde ölçülen ortalama 25(OH)D3 düzeyi 9,91± 3,5 ng/mL iken sonbaharda ölçülen ortalama düzey 15,39 ± 7,3 ng/mL olarak tespit edildi ve sonbahardaki bu değer ilkbahar mevsimine kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,0001). İlkbahar mevsiminde LEV grubu çocukların vitamin D düzeylerinin, kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p=0,0338). Fraktür hikayesi bulunan hastalarda ilaç grupları arasında anlamlı bir fark görülmedi (p=0,605). Sonuç: Valproik asit ve levetirasetam kullanan hastalarda boy-kilo-BMI SDS değerlerinde anormallik saptanmamıştır. Valproik asit sT4 değerini değiştirmeden, TSH değerinin yükselmesine sebep olmuştur. Levetirasetamın tiroid fonksiyonları üzerine etkisi gözlenmemiştir. VPA ve levetirasetam kullanımın kemik metabolizma parametreleri üzerine anlamlı etkisi saptanmamıştır. Vitamin D düzeyi tüm gruplarda düşük olup gruplar arasında fark yoktur. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, levetirasetam, valproik asit, büyüme, gelişme, tiroid hastalıkları, kemik metabolizması