Bir eğitim ve araştırma hastanesi yoğun bakım ünitesi hastalarının kan kültürlerinden izole edilen karbapenem dirençli acinetobacter baumannii izolatlarında beta laktam direnç genlerinin ve klonal ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSET NUR AYDOGAN
Danışman: Mehmet Tevfik YAVUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: A. baumannii, özellikle yoğun bakım ünitelerinde hastane kökenli septisemi, pnömoni ve idrar yolu enfeksiyonlarına neden olan fırsatçı bir patojendir. A. baumannii'nin çok ilaca dirençli izolatları, antimikrobiyal ajanların yaygın ve uygun olmayan kullanımının bir sonucu olarak, son on yılda giderek artan şekilde rapor edilmektedir. Bu bakterilerin direnç mekanizmalarının anlaşılması, enfeksiyonların önlenmesi ve yönetiminde kritik önem taşımaktadır. Yoğun bakım hastalarının kan kültürlerinden izole edilen karbapenem dirençli A. baumannii izolatlarında karbapenem direncininin nedenlerini ortaya koymak, bu sayede antimikrobiyal sürveyansa katkıda bulunmak ve izolatlar arasındaki klonal ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Kliniği Bakteriyoloji Laboratuvarı'nda Ocak 2020 – Ocak 2022 tarihleri arasında yoğun bakım servislerinde yatan hastaların kan kültürlerinden izole edilen ve stok kültür koleksiyonunda yer alan 80 A. baumannii suşu dahil edildi. İzolatların tanımlanması Matriks Destekli Lazer Dezorpsiyon İyonizasyon-Uçuş Zamanı Kütle Spektrometresi (MALDI-TOF MS, Brucker Daltonics, Almanya) kullanılarak yapıldı. İzolatların antibiyotiklere duyarlılık sonuçları VITEK® 2 (Biomerieux, Fransa) otomatize sistem ile EUCAST kriterlerine göre belirlendi. İzolatların tamamına sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile meropenem için antibiyotik duyarlılığı çalışıldı. Çalışmada karbapenem direnç genlerinin (blaOXA-23, blaOXA-24, blaOXA-51, blaOXA-58, blaIMP, blaVIM, blaNDM) varlığı, dirençten sorumlu olduğu bilinen gen bölgelerini hedef alan primerlerin kullanıldığı polimeraz zincir reaksiyonları ile araştırıldı. Çalışma izolatları arasındaki klonal ilişki M13 primerinin kullanıldığı Arbitrarily Primed PCR (AP-PCR) yöntemi araştırıldı. AP-PCR sonuçlarına göre baskın olan klondan bir izolat seçilerek bu izolatın MLST yöntemi ile Sekans Tipi (ST)'ı belirlendi. Bulgular: Çalışmamızda kullanılan A. baumannii izolatlarının VITEK®2 (bio-Merieux, Fransa) otomatize sistem ile yapılan antibiyotik duyarlılık sonuçlarına göre izolatların tamamının karbapenemler, piperasilin-tazobaktam, siproflokasin, levofloksasin, seftazidim için dirençli olduğu görülmüştür. Sıvı mikrodilüsyon antibiyotik duyarlılık sonuçlarına göre bütün izolatların MİK değeri sınır değer 8 µg/L in üzerinde bulunmuştur. Direnç genlerine bakıldığında bu türe intrensek olduğu bilinen OXA-51 geninin izolatların hepsinde pozitif olduğu görüldü. İzolatların 25'inde (%31) OXA-23 geninin pozitif olduğu, 56'sında (%70) OXA-24 geninin pozitif olduğu tespit edildi. OXA-58 gen bölgesi izolatların hiçbirinde saptanmadı. Metallobetalaktamaz enzimlerinden sorumlu IMP, VIM, NDM direnç genleri izolatların hiçbirinde tespit edilmedi. AP-PCR çalışmasına ait bantlar değerlendirildiğinde iki baskın klon olduğu görüldü. Çalışmadaki baskın olan A klonundan alınan izolatın MLST tipi tüm genom kullanılarak ST -78 olarak belirlendi. Sonuç: Çalışmamızda incelediğimiz karbapenemlere dirençli izolatların OXA-23 ve OXA-24 karbapenem direnç genlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, araştırdığımız kadarıyla Türkiye'de karbapenem dirençli A.baumannii izolatlarında baskın olarak OXA-24 direnç geninin tespit edildiği ilk çalışmadır. A. baumannii gibi çok ilaca dirençli izolatların tanımlanması, direnç genlerinin belirlenmesi ve epidemiyolojisi ile ilgili çalışmaların yapılması, hastanelerde uygun enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınmasında, uygulanmasında ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Acinetobacter baumannii, hastane enfeksiyonu, karbapenem direnci, AP-PCR