Intrauterin inseminasyon yapılan hastalarda servikal uzunluğun gebelik başarısına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA ALTIN ÖZTÜRK
Danışman: Hüseyin YEŞİLYURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Biz çalışmamızda intrauterin inseminasyon yapılacak olan hastaların işlem öncesinde servikal uzunluklarının ölçümünün yapılarak servikal uzunluk ile intrauterin inseminasyonun başarısı arasındaki ilişkiyi gözlemlemeyi, servikal uzunluk parametresinin gebeliği öngörmedeki rolünü araştırmayı hedefledik. Yöntem: Çalışmamıza Kasım 2022 ile Mart 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği İnfertilite bölümüne başvuran açıklanamayan infertilite tanısı almış primer infertil ve klomen ile ovulasyon indüksiyonu yapığımız hastaları dahil ettik. Hastalarımızda kronik hastalık, eş spermlerinde anormallik bulunmamaktadır. Dışlama kriteri olarak belirttiğimiz, 40 yaş üstü ve 20 yaş altı kadınlar, ek hastalığı bulunan kadınlar, öncesinde uterin cerrahi geçirmiş hastalar ve intrauterin inseminasyon sırasında başarısızlık yaşanmış olan hastalar çalışmamıza alınmamıştır. Bu koşulları sağlayan 270 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların 57 (%21)' sinde gebelik elde edildi. Hastalara inseminasyon gününde yapılan transvajinal ultrasonografide servikal uzunlukları ölçüldü ve kaydedildi. Hastaların gebelik sonuçlarına IUI sonrası kontrollerine çağırıldıklarında bakılan β-hCG değerleri ve ilerleyen dönem klinik izlemleri ile ulaşıldı. Ulaşılan veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) programı ile değerlendirildi ve istatistiksel analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 28.30±4.06 yıl, BMI ortalaması 24.38±3.98 kg/m 2 olduğu belirlenmiştir. Bireylerin gravida sayılarına baktığımızda %100.0'ının (n=270) sıfır olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bireylerin tamamının paritesi sıfırdır. Ayrıca bireylerin ortalama infertilite süresi 2.51±1.67 yıl ve tüm bireylerin infertilite şekli primerdir. Bireylerin serviks uzunluğu ortalaması 31.36±4.34 mm olduğu tespit edilmiştir. Serviks uzunluğu sınıflamasına göre bireylerin %50.0'si (n=135) 30mm altında, %50.0'si (n=135) 30 mm üzerindedir. Bireylerin %21.1'inde (n=57) gebelik var iken, %78.9'unda (n=213) gebelik olmadığı saptanmıştır. Gebeliği olan bireylerin serviks uzunluk ortalaması 30.53±4.26, gebeliği olmayan bireylerin serviks uzunluk ortalaması 31.59±4.34'tür. Gebelik durumuna 13 göre serviks uzunluk değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (z=1.819, p=0.063). Gebeliği olan bireylerin %64.9'unda (n=37) serviks uzunluğu 30mm altında, %35.1'inde (n=20) serviks uzunluğu 30mm üzerinde, gebeliği olmayan bireylerin %46.0'sında (n=98) serviks uzunluğu 30mm altında, %54.0'ünde (n=115) serviks uzunluğu 30mm üzerindedir. Gebelik durumuna göre serviks uzunluk sınıflaması dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (=6.427, p=0.011). Gebeliği olan bireylerin BMI ortalaması 23.35±3.42, gebeliği olmayan bireylerin BMI ortalaması 24.65±4.08'dir. Gebelik durumuna göre BMI değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2.143, p=0.032). BMI ile Serviks uzunluk arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p>0.05). Serviks uzunluğu 30mm altında olan bireylerin BMI ortalaması 24.27±3.92, serviks uzunluğu 30mm üzerinde olan bireylerin BMI ortalaması 24.48±4.05'dir. Serviks uzunluk sınıflamasına göre BMI değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (z=0.419, p=0.675). Sonuç: İnfertilite nedeniyle intrauterin inseminasyon yapılan 270 hasta ile yapmış olduğumuz çalışmada, servikal uzunluk ölçümlerinde %50 hastada servikal uzunluğun 30 mm'nin altında olduğu %50 hastada da 30 mm'nin üzerinde olduğu tespit edildi. 270 kadında toplam gebelik oranımız %21,1 ile 57 hasta olarak bulunmuştur. İntrauterin inseminasyon öncesinde yapılan servikal uzunluk gebelik ilişkisinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu da bizlere intrauterin inseminasyon öncesinde yapılan ultrasonografik servikal uzunluk ölçümünün gebelik başarısını öngörmede faydalı olacağını göstermiştir. Literatürde bu konuda yapılan çalışma sayısı yetersizdir. Bu nedenle intrauterin inseminasyon planlanan hastaların işlem öncesinde yapılan ultrasonografisini servikal uzunluk ölçümlerini yaparak gebelik başarısını öngörmek amacıyla kullanmak için daha geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: infertilite, intrauterin inseminasyon, servikal uzunluk