7-18 yaş arası çocuklarda internet bağımlılığı ve çocukların günlük alışkanlıkları üzerindeki olumsuz etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİM ONGUNER
Danışman: Şanlıay ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Okul çağı çocuklarda internet kullanımı artarak devam etmekte ve mobil cihazlarla ilk temas yaşı gittikçe küçülmektedir. Özellikle fiziksel, duygusal, maddi ve cinsel istismara yol açabilmesi dışında, yeme alışkanlıkları, sosyal aktiviteleri, uyku ve tuvalet alışkanlıkları üzerinde etkileri ve özbakımlarını ertelemelerine yol açtığı düşünülmektedir. Uzun süre bilgisayar önünde vakit geçiren çocuklarda günlük aktivite azalmakta ve obezite riski artmaktadır. İnternet kullanım riskleri hakkında farkındalık yaratarak ebeveynlerin ve sağlık profesyonellerinin bilgilendirilmesinin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızda 7-18 yaş arası çocuklarda internet bağımlılığının saptanması, çocukların sosyodemografik özellikleri, sanal ortamda geçirilen süre, sosyal medya kullanımının ne sıklıkta ve ne şekilde gerçekleşmekte olduğu ve okul çağı çocukları üzerinde nasıl bir etki oluşturduğunun araştırılması planlanmıştır. Materyal ve Metod Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Nisan-Eylül 2019 tarihleri arasında muayene edilen, gönüllü toplam 320 çocuğun ebeveyni çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara demografik verilerin sorgulandığı toplam 63 maddelik çoktan seçmeli anket ve internet bağımlılık düzeyini saptamak amacıyla 12 sorudan oluşan YGIB-KF yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı ve toplam puan hesaplanarak internet bağımlılığı düzeyi skorlandı. Bulgular Çalışmamızdaki çocukların %53'ü kız, % 48'i erkekti. Yaş ortalaması 27,6 ay ±0,86 ay idi ve katılan ailelerin %67,6'sının aylık geliri 5000 TL'nin altında idi. Ebeveynlerin eğitim düzeyleri, aile gelirleri ve çocuğun ilkokul, ortaokul veya lisede olmasıyla internet bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen verilere göre çocukların %33' ü ilk kez mobil cihaza 5-9 yaş arasında dokunmuştur ve mobil cihazlara dokunma yaşının azalması ile internet bağımlılığı sıklığında artış görülmüştür. Katılımcıların %81'inin evinde internet bağlantısı bulunmaktaydı ve %68'inin sosyal medya hesabı vardı. Çocuğun kendisine ait cep telefonu, bilgisayar ya da tablete sahip olması ve evinde internet bağlantısı olmasıyla internet bağımlılığı arasında anlamlı ilişki vardı. İzinsiz internet kullanımı ve ev dışında paylaşım yapmak da İB açısından anlamlı bulunmuştur. Ebeveynlerin %40'ı internette bir sorun yaşadığı zaman çocuklarına nasıl davranması gerektiğiden çocuklarına bahsetmemişlerdi. Ankete katılanların %26'sı çocuğunun mobil cihazlarla vakit geçirirken tuvalete gitmeyi ertelediğini söylemiş, %8'i de çocuğunun sindirim problemi yaşadığını belirtmiştir. İnternet kullanımına bağlı olarak %31 çocukta göz şikayeti olmuş ve %6'sı ise idrar problemi yaşadığını belirtmiştir. Çocukların %22'si internet kullanımı sonrası çocuklarında kas iskelet problemlerinin oluştuğunu belirtmiştir. Ailelere çocuklarının günlük hijyen ihtiyaçlarıyla ilgili sorular sorulduğunda %11'i erteleme davranışında bulunduğunu söylemekteydi ve bütün bu parametreler İB açısından anlamlı bulunmuştur. Sonuç İnternet bağımlılığı okul çağındaki çocuklarda gün geçtikçe artan ciddi bir problemdir. Koruyucu önlemlerin ivedilikle alınması gerekmektedir. İnternet bağımlılığı gibi önemli bir problemin çocuklara getirebileceği risklerin toplum tarafından bilinmesi önemlidir. İnternet bağımlılığının tanı kriterleri çocuklara, ailelere ve öğretmenlere anlatılarak farkındalık yaratılması gerekmektedir. Çocukların hakları olan internet erişimini sağlarken onları tehlikeye sokacak davranışlardan koruyucu önlemleri almak biz sağlık uygulayıcıları, eğitimciler ve ebeveynlere düşmektedir.