Serum gGasdermin D düzey seyrinin akut pankreatitin şiddet ve prognozunu öngörmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAYFUN USTABAŞ
Danışman: Serkan ÖCAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Piroptozisin ana efektör molekülü olan serum Gasdermin D'nin (GSDMD) serumdaki düzey seyrinin akut pankreatitin(AP) şiddeti ile olan ilişkisini ve klinik prognozu öngörmede biyobelirteç olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif vaka-kontrol tasarımında yürütülen bu çalışmaya, 65 AP tanılı hasta ile yaş ve cinsiyet uyumlu 65 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. AP tanılı hastalardan yatış anında(bazal) ve 48. saatlerinde alınan serum örneklerinde GSDMD düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Pankreatit şiddeti Revize Atlanta, BISAP, Ranson ve CTSI skorlamaları ile değerlendirilmiş, GSDMD düzeyleri bu skorlarla karşılaştırılmıştır. Bulgular: AP grubundaki bireylerin serum GSDMD düzeyleri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük saptanmıştır (p<0.001). AP grubunda bazal ve 48. saat serum GSDMD düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmemiştir (p=0,572). GSDMD düzeyleri, Revize Atlanta, BISAP, Ranson ve CTSI skorlama sistemleriyle yapılan analizlerde hastalık şiddetiyle anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Sonuç: Hastaneye başvuru anındaki serum GSDMD düzeyi AP hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük saptanmıştır. AP hastalarındaki 48.saat GSDMD düzeyi başvuru anına göre anlamlı bir değişim göstermemiştir. Serum GSDMD düzey seyri hastalık şiddetiyle korele bulunmamıştır. GSDMD'nin serum düzeylerinin tek başına AP şiddetini ve prognozunu öngörmede yeterli bir belirteç olmadığı düşünülmektedir. Dahil edilen hastaların çoğunun hafif şiddette pankreatit olması, bu biyobelirtecin şiddetli pankreatit vakalarında potansiyel önemini sınırlı göstermektedir. GSDMD'nin klinik kullanım potansiyelini, sistemik ve doku düzeyindeki etkilerini daha iyi anlayabilmek için geniş katılımlı ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, Gasdermin D, piroptozis, inflamasyon, prognoz