Şizofreni tanılı hastalarda komorbid major depresif bozukluk prevalansı ve metabolik sendromla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AVAN
Danışman: Hayriye Dilek HAMURCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada şizofreni tanılı hastalarda komorbid Major Depresif Bozukluk (MDB) prevalansının tespit edilmesi ve komorbid MDB'un metabolik sendromla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya son altı aydır remisyonda olan 218 şizofreni hastası dahil edildi. Sosyodemografik veri formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği ve Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği uygulandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların bel çevresi, kan basıncı, boyu ve vücut ağırlığı ölçüldü; elektronik sağlık kayıtlarından daha önce metabolik sendrom, diabetes mellitus, bozulmuş glukoz toleransı veya insülin direnci tanısı alıp almadığı, kullandığı ilaçlar ve son 6 ay içinde tetkik edilen açlık kan glukozu, trigliserid ve HDL (High Dansity Lipoprotein) düzeyleri için veriler toplandı. Elde edilen verilerle kişilerin metabolik sendrom tanısı Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD), National Cholesterol Education Program (NCEP-ATP-III) ve International Diabetes Federation (IDF) tanı kriterlerine göre değerlendirildi. Şizofrenide komorbid Major Depresif Bozukluğun değerlendirilmesi için Calgary şizofrenide depresyon ölçeği (CŞDÖ) kullanıldı. Tüm verilerin istatiksel analizinde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Şizofreni hastalarında komorbid Major Depresif Bozukluk prevalansı %33 olarak saptanmıştır. Metabolik sendrom sıklığı ise TEMD, ATP-III ve IDF tanı kriterlerine göre sırasıyla %30.7, %39 ve %41.7 olarak bulunmuştur. Daha önce intihar girişiminde bulunmuş olmak, antidepresan kullanıyor olmak, artmış pozitif psikotik belirti şiddeti, tek yaşamak ve ek metabolik sendrom bulunması komorbid MDB için risk faktörü olarak tespit edilmiştir. Metabolik sendromun bulunması diğer değişkenlerden bağımsız olarak Major Depresif Bozukluk riskini artırmaktadır. Sonuç: Bulgularımız remisyonda olsa bile her üç şizofreni hastasından birinde MDB bulunduğunu göstermektedir. Tek başına metabolik sendrom varlığı diğer faktörlerden bağımsız olarak MDB riskini artırmaktadır. Şizofreni hastalarında metabolik parametreler düzenli kontrol edilmeli, gerek psikotik gerek depresif belirtiler için ilaç seçimi yapılırken metabolik yan etkiler açısından dikkatli olunmalıdır. Metabolik sendromu olan şizofreni hastalarında komorbid MDB gelişimi için de tetikte olunmalı ve önleyici tedbirler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Major Depresif Bozukluk, Metabolik Sendrom, IDF, NCEP ATP-III