Kronik ürtiker hastalarının kan gruplarına göre fenotipizasyonu ve kan gruplarındaki farklılığın hastalık prognozu ile tedaviye etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM SOĞANCIOĞLU ÖZATA
Danışman: Atıl AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik ürtiker, kaşıntı ve kabarıklık ile karakterize, hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen bir hastalıktır. Hastalığa neden olan patogenezdeki mekanizmalar halen tam olarak aydınlatılamamıştır. Hastalık kontrolünde medikal tedavide en fazla kullanılan ilaçlar H1 antihistaminikler ve omalizumab (anti immunglobulin E antikoru) tedavileridir. Hastaların büyük çoğunluğu bu tedavilere yanıt vermektedir, ancak mevcut tedavilere dirençli olan hastalar olabilmektedir. Tedaviye dirençli hasta grubunun yönetiminde hastalık patogenezindeki henüz anlaşılamamış basamaklar önem kazanmaktadır. ABO gen polimorfizminin pro-inflamatuar kaskadı etkileyerek kronik ürtikerin immünolojik yolaklarında etkili olabileceği düşünülmektedir. Biz de bu çalışma ile kronik ürtikerdeki farklı kan grubunu fenotiplerini belirlemeyi ve bu farklılığın hastalık sürecine etkisi olup olmadığını saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya temmuz 2017'den haziran 2022'ye kadar olan zaman aralığında başvurmuş kronik ürtiker nedeniyle takip edilen 860 hasta dahil edilmiştir. Retrospektif dosya taraması ile hastaların demografik bilgileri, kan grupları, hangi ürtiker formunun olduğu ve aldığı tedavilerin kayıtları değerlendirilmiştir. Bulgular: 83 hasta verilerinin eksik olması nedeniyle; 36 hasta takiplerine düzenli gelmemesi nedeniyle çalışmaya dahil edilmedi. 511'i kadın (%69), 230'u erkek (%31) olmak üzere toplam 741 hastanın verileri incelendi. Hastaların yaş ortalaması 39,14 olup, ortalama hastalık süresi 38,8 ay olarak saptandı. Sadece kronik spontan ürtiker (KSÜ) olan hastalarda O kan grubu %27 (89), A grubu %43,3 (143), AB grubu %11,5 (38) ve B grubu %18,2 (60) oranında bulunmuştur. Sadece kronik uyarılabilir (KUÜ) olan hastalara bakıldığında O kan grubu %27,5 (36), A grubu %50,4 (66), AB grubu %7,6 (10) ve B grubu %14,5 (19) oranında bulunmuştur. KSÜ ve KUÜ'in beraber görüldüğü hastalarda O kan grubu %28,7 (80), A grubu %46,2 (129), AB grubu %7,9 (22) ve B grubu %17,2 (48) oranında bulunmuştur. KSÜ grubunda Rh+ hasta oranı %88,2 (291) iken Rh- oranı %11,8 (39) olarak bulunmuştur. KUÜ olanlarda Rh + oranı %90,8 (119) iken Rh- oranı %9,2 (12) bulunmuştur. Hem KSÜ hem de KUÜ olan hasta grubunda Rh + oranı %84,6 (236) iken Rh- oranı %15,4 (43) olarak bulunmuştur. Sonuç: KSÜ grubunda en fazla bulunan kan grubu %43,3 ile A grubu iken KUÜ grubunda bu değer %50,4 oranında yine A kan grubu olarak bulunmuştur. KSÜ+KUÜ grubunda bu değer %46,2 oranında yine A kan grubudur. Sadece KSÜ ve sadece KUÜ olan hasta gruplarında ABO kan gruplarının dağılımlarının karşılaştırılmasına bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,371) Sadece KSÜ olan grupla KSÜ ve KUÜ'in beraber olduğu hasta grubunun karşılaştırılmasında ABO kan gruplarının dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,467). KSÜ grubunda Rh + lik oranı %88,2 iken, KUÜ grubunda bu değer %90,8 oranıyla yine Rh+ olmuştur. Hem KSÜ hem de KUÜ olan grupta %84,6 oranında en fazla bulunan grup yine Rh+ olmuştur. Sadece KSÜ ve sadece KUÜ gruplarının karşılaştırılmasında Rh antijenin dağılımında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,512). Sadece KSÜ olan grupla KSÜ ve KUÜ'in beraber olduğu hasta grubunun Rh antijeninin dağılımının karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,195). Anahtar kelimeler: kronik ürtiker, kan grubu, ABO gen polimorfizmi, fenotipizasyon