Kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonlarında gram negatif etken üremesi olan hastaların sistemik immün inflamatuvar indeks ve sistemik inflamatuvar yanıt indeksinin mortalite ve hastanede yatış süreleri ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUNANUR ÇİFTÇİ SADIKOĞLU

Danışman: Hasan AĞIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, pediatrik yoğun bakım ünitesinde kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu (Kİ-KDE) gelişen ve gram negatif etken üremesi saptanan hastalarda, sistemik inflamatuvar yanıtı yansıtan biyobelirteçlerden Sistemik İmmün İnflamatuar İndeks (SII) ve Sistemik İnflamatuvar Yanıt İndeksi (SIRI)'nin mortalite ve hastanede kalış süresi ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Ayrıca, bu biyobelirteçlerin CRP, prokalsitonin ve tam kan parametrelerinden türetilen oranlarla (NLR, TLR, LMR) birlikte yorumlanarak prognoz öngörüsündeki etkinlikleri incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışma, 01.01.2008–01.01.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Kİ-KDE tanısıyla yatan, gram negatif etken üremesi saptanan ve gerekli laboratuvar verilerine erişilebilen 81 pediatrik hastayı kapsamaktadır. Hastaların demografik özellikleri, tahmini mortalite risk skorları, yoğun bakım yatış süresi, mortalite durumu, biyobelirteç düzeyleri ve mekanik ventilasyon/vazoaktif ilaç kullanımı gibi klinik parametreleri geriye dönük olarak incelenmiştir. Etken gelişmeden önceki 3 gün, etkenin ürediği gün ve takip eden 3. gündeki laboratuvar verileri karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizlerde Friedman varyans analizi, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyonu kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 3.36 ± 4.51 yıl olup, %64.2'si ex olarak sonlanmıştır. En sık izole edilen mikroorganizma Klebsiella pneumoniae (%39.5) idi. Etken gelişmesinden önceki dönemde CRP, NLR ve SII değerlerinin yüksek olduğu; 3. gün trombosit sayısının ex olan hastalarda anlamlı olarak yüksek saptandığı görülmüştür. Ex olan hastalarda tahmini mortalite risk skorları ve mekanik ventilasyon ihtiyacı daha yüksek bulunmuştur. SII yüksekliği, uzamış yoğun bakım yatışı ile anlamlı olarak ilişkili iken, SIRI düzeyleri ile mortalite veya yatış süresi arasında anlamlı fark saptanmamıştır. TLR ve LMR gibi oranların, prognoz değerlendirmesinde CRP ve prokalsitonin gibi biyobelirteçlerle birlikte değerlendirildiğinde anlamlı katkı sağladığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Kateter ilişkili gram negatif enfeksiyonlar, pediatrik yoğun bakım hastalarında önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. SII, CRP ve NLR gibi biyobelirteçlerin kombine kullanımı, bu hastalarda prognozu öngörmede değerli bir yaklaşım sunmaktadır. Elde edilen veriler doğrultusunda, bu parametrelerin erken dönemde değerlendirilmesi, klinik karar süreçlerine katkı sağlayabilir.