Ratlarda iyonizan radyasyonun neden olduğu renal hasara karşı kırmızı ginseng ve amifostinin koruyucu etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOFİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMİT YILMAZ
Danışman: Yunus KARAKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kanser tedavisinde önemli bir yeri olan Radyoterapi (RT) uygulamalarında ortaya çıkan komplikasyonları azaltmak için sentetik ve doğal birçok farklı radyoprotektif madde geliştirilmesine rağmen olası yan etkiler tam olarak önlenememiştir. Bu doğrultuda planladığımız çalışma ile İyonizan Radyasyonun (İR) sağlıklı böbrek dokularında meydana getirdiği toksik etkiye karşı; sentetik radyoprotektör olan Amifostin (AM) ve doğal bir radyoprotektif ajan olan Kırmızı Ginseng'in (KG) koruyucu etkisi biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyal parametrelerdeki değişimler üzerinden aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada beş grup oluşturuldu: Grup I Kontrol (Oral SF), Grup II yalnız İR, Grup III İR+AM (RT'den 30 dakika önce 200 mg/kg (i.p.) AM), Grup IV İR+ KG verildi (4 hafta günde 1 kez 200 mg/kg oral yolla KG), Grup V kombine (İR+KG+AM) (KG verilmesi Grup IV de belirtildiği gibi; AM, İR'den 30 dakika önce 200 mg/kg (i.p.). Kontrol grubu dışındaki gruplara tüm vücut tek fraksiyonda 6-Gy İR uygulanmıştır. Tüm denekler, ışınlamadan 2 gün sonra anestezi altında sakrifiye edilmiştir. Bulgular: İR'nin, böbrek histopatolojik hasar skorlarını (BHHS), malondialdehit (MDA), 8-OHdG ve kaspaz-3 ekspresyonunu arttırırken, renal doku glutatyon (GSH) seviyesinde azalmaya neden olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca proksimal ve distal tübüllerin epitel hücrelerinde yaygın vakuolizasyonlar ile eşlik eden yaygın nekrotik tübüller gözlemlendi. Bunun yanında proksimal tübüllerde fırçamsı kenar kayıpları yaygın olarak, atipik glomerül yapıları orta seviyede izlendi. AM, KG ve AM+KG gruplarında yalnız İR uygulanan gruba göre BHHS, MDA, 8-OHdG ve kaspaz-3 ekspresyonunu azalırken GSH seviyesinde anlamlı oranda artış gözlemlendi (p<0.05). Sonuç: ROS süpürücü antioksidanlar, radyoterapi gören hastalarda böbrek hasarını önlemede umut verici bir ajan olabilir. Anahtar Kelimeler: Amifostin, Böbrek, İyonizan Radyasyon, Kırmızı Ginseng, Oksidatif Stres