Rolandik epilepsi tanılı çocukların serum çinko düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU GÜNEŞ GÜL
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Epilepsi, nörobiyolojik, kognitif, psikososyal sonuçları olan tekrarlayan epileptik nöbetler oluşturmaya kalıcı bir yatkınlık ile karakterize nörolojik bir hastalıktır. Çocukluk çağının sentro-temporal dikenli epilepsisi eski adıyla rolandik epilepsi kendini sınırlayan erken çocukluk çağı fokal epilepsisi olarak kabul edilmektedir. Çinko sinaptik iletimde görev alan, metalloenzimlerin yapısında, aktifleştirilmesinde, inhibe ve regüle edilmesinde büyük roller üstlenen tüm canlıların sağlıklı bir şekilde hayatlarını idame ettirebilmesi için her gün belli bir miktarda alınması gereken bir mikrobesindir. Çinko epilepsi patogenezinde yer alan ligand kapılı klor kanallarının fizyolojik inhibitörüdür ve serum çinko düzeyi düşüklüğü, santral sinir sistemi (SSS)'nin ekstraselüler sıvısında çinko miktarında azalmaya ve böylece nöronal duyarlılığın artmasına yol açabilmektedir. Çalışmamızda rolandik epilepsi tanılı hastaların serum çinko düzeylerini sağlıklı çocuklarla kıyaslayarak rolandik epilepsi hastalığının ve antiepileptik tedavinin (Levetirasetam-LEV) çocuklarda serum çinko düzeyine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 40 yeni tanı almış rolandik epilepsi hastası, 40 antiepileptik ilaç (LEV) kullanan rolandik epilepsi hastası ve 40 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Rolandik epilepsi tanılı çocukların yaşları, antiepileptik ilaç (LEV) kullanım süreleri, tanı süreleri ve toplam nöbet sayıları standardize edilmiş bir form ile kayıt altına alınmıştır. Tüm olguların serum çinko düzeyi ve çinko eksikliği semptomu varlığı bulguları not edilmiştir. Çalışma için etik kuruldan onay alınmıştır. Araştırma sonucunda elde ettiğimiz veriler SPSS 15.0 programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen levetirasetam kullanan rolandik epilepsi tanılı hastaların 22'si (%55,0) erkek, 18'i (%45,0) kız; yeni tanı rolandik epilepsi hastalarının 19'u (%55) erkek, 18'i (%45) kız hastalardan oluşmaktaydı. Kontrol grubunun ise 20'si erkek (%50), 20'si (%50) kız vakadan oluşmaktaydı. Her üç grup arasında cinsiyet dağılımı açısından herhangi bir istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,792). LEV kullanan rolandik epilepsi tanılı hasta grubunun yaş ortalaması 105,0 ± 48,9 ay; yeni tanı konmuş rolandik epilepsili hastaların yaş ortalaması 106,6 ± 40,0 ay; kontrol grubunun yaş ortalaması ise 110,1 ± 39,2 ay olarak saptandı. Her üç grup arasında yaş ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,507). Hastalar geçirdikleri toplam nöbet sayıları açısından karşılaştırıldığında antiepileptik tedavi (LEV) kullanan hastalar ortalama 2,9 ± 1,5 (min. 1 - maks. 7) nöbet geçirirken, yeni tanı rolandik epilepsi hastaları ise ortalama 1,9 ± 0,8 (min. 1 - maks. 4) nöbet geçirdiği saptandı. Geçirilmiş toplam nöbet sayısı açısından karşılaştırıldığında ilaç kullanan hasta grubunun nöbet sayısı yeni tanı grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,001). LEV kullanan rolandik epilepsili hastaların tanı aldıktan sonraki geçen süre ortalama 30,4 ± 16,8 ay (min. 6 – maks. 72) iken ilaç kullanım süreleri ise ortalama 30,4 ± 16,8 ay (min. 7 - maks. 74) olarak saptandı. Grupların çinko düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0,003). Çinko düzeyi, LEV kullanan hastalarda 86,1 ± 16,1; yeni tanı almış rolandik epilepsi tanılı hastalarda 74,6 ± 14,9; kontrol grubunda ise 81,7 ± 13,7 olarak saptandı. Gruplar çinko eksikliğinde semptom varlığı açısından karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,001). Çinko düzeyi ile yaş, tanı süresi, nöbet sayısı, ilaç kullanım süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar rolandik epilepsi tanılı hastaların serum çinko düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğunu göstermektedir. Levetirasetam tedavisi alan rolandik epilepsili çocuklarda serum çinko düzeyleri ile sağlıklı çocukların serum çinko düzeyleri arasında anlamlı fark olmaması levetirasetam kullanımının rolandik epilepsili çocukların serum çinko seviyesi üzerine olumlu katkıları olabileceği ve bu mekanizmayla nöronal aktiviteyi inhibe edebileceğini düşündürmüştür. Anahtar kelimeler: Çocuk, Rolandik epilepsi, Çinko