6-60 ay arası bebek ve çocuklarda anne sütü almanın ve ekran karşısında (televizyon, telefon, bilgisayar) geçirilen sürenin Denver II gelişim ve tarama testi (DGTT II) üzerine etkisini araştırmak ve değerlendirmek
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE ERCAN
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:6-60 ay arası bebek ve çocuklarda anne sütü almanın ve ekran karşısında (televizyon, telefon, bilgisayar) geçirilen sürenin DENVER II Gelişimsel Tarama Testi (DGTT II) sonuçlarının üzerine etkisini araştırmak ve değerlendirilmesi Amaç: Denver II Gelişimsel Tarama testi (DGTT II) 0-60 ay arası çocuklarda var olabilecek gelişimsel sorunları belirti dahi vermeden erken dönemde saptayabilecek testlerden kullanımı en kolay olan, en sık kullanılan ve geçerliliği oldukça yüksek olan bir testtir. Bilindiği üzere günümüzde teknolojinin gelişmesi ile birlikte televizyon, mobil akıllı telefon, bilgisayar, tablet gibi teknolojik yaşamamızda oldukça geniş bir yer tutmaktadır. Çalışmamızda bu cihazların çocuklarda kullanımı ile bağlantılı olarak 6-60 ay arası çocukların ekran maruziyeti varlığının ve de süresinin DGTT II sonuçları üzerine etkisini ve düzeyini tespit etmeyi amaçladık. Ayrıca anne sütü almanın da yine DGTT II sonuçları üzerine etkisini göstermek istedik. Gereç ve Yöntem: 1 Şubat 2020- 1 Mayıs 2020 tarihleri arasında Ankara Çubuk 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi (ASM) 0608002 numaralı birime kesin kayıtlı olan 230 tane 6-60 ay arası bebek ve çocuklara ve ebeveynlerine yüz yüze anket yöntemiyle anket uygulandı. Ayrıca DGTT II uygulandı ve sonuçlarının değerlendirilmesi yapıldı. Bulgular: İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21,0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık %95 güven ile p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmaya toplam 130'u (%56,5) kız, 100'ü (%43,5) erkek olmak üzere, toplam 230 hasta dâhil edilmiştir. Çocukların anne sütü alma durumları incelendiğinde 148'inin (%64,4) 12-24 ay, 62'sinin (%26,9) 6-12 ay, 20'sinin (%8,7) daha kısa süre anne sütü aldığı saptanmıştır. Ek gıdaya geçiş süreleri incelendiğinde 189'unun (%82,1) 6.ayda ek gıdaya başladığı, 41'inin (%17,9) daha erken ek gıdaya başladığı saptanmıştır. Ek gıda olarak paketli gıda kullanımı incelendiğinde 101'inin (%43,9) hiç paketli gıda kullanmadığı, 42'sinin (%18,2) çok nadir, 43'ünün (%18,8), 44'ünün (%19,1) çoğunlukla paketli gıda kullandığı saptanmıştır. Şu an paketli gıda kullanma durumları incelendiğinde 26'sının (%11,3) hiç kullanmadığı, 62'sinin (%26,9) çok nadir, 108'inin (%46,9) bazen, 34'ünün (%14,8) çoğunlukla paketli gıda kullandığı saptanmıştır. Çocukların bir saatten uzun ekran maruziyeti sorgulandığında 87'sının (%37,8) bir saatten kısa ekran süresi olduğu, 143'ünün (%62,2) bir saatten uzun ekran süresi olduğu saptanmıştır. Çocukların ekran maruziyeti bir saatten uzun olanların ekran süreleri incelendiğinde 93'ünün (%40,4) 1-3 saat arası, 39'unun (%17,0) 3-5 saat arası, 11'inin (%4,8) 5 saatten uzun süre ekran başında olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmaya dâhil edilen çocukların %91,1'i en az altı ay anne sütü almıştır. Ancak anne sütü ile DGTT II arasında anlamlı ilişki saptanamamıştır. Ekran maruziyeti süresi bir saatin üzerinde olan çocukların DGTT II sonuçlarının anormal olma oranı, bir saatten kısa maruziyeti olanlardan yüksek oranda saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Bebekler, çocuklar, anne sütü, ekran süresi, DENVER II Gelişimsel Tarama Testi