Acil servise spontan burun kanaması nedeniyle başvuran hastalarda topikal traneksamik asit uygulamasının etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ERTEN
Danışman: Abdullah ALGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Acil servise kanama nedeniyle en sık başvuru şikayetlerinden biri epistaksistir. Anterior ve posterior epistaksis olmak üzere ikiye ayrılıp büyük çoğunluğunu anterior bölgeden kaynaklanan epistaksisler oluşturur. Anterior epistaksis tedavisinde; topikal vazokonstriktörler, gümüş nitrat çubukları, koterizasyon ve cerrahi ligasyon kullanılan tedavi yöntemleridir. Acil serviste en yaygın kullanılan yöntemlerden biri anterior nazal tampon uygulamasıdır. Mevcut literatürde, anterior epistaksis hastalarında vazokonstriktör seçeneklerinden biri olan traneksamik asitin kullanım yolu, dozu ve şekliyle ilgili standardize edilmiş bir tedavi yöntemi yoktur. Amaç: Biz yaptığımız bu çalışmada nazal tampona emdirilmiş traneksamik asit uygulaması ile yine nazal tampona emdirilmiş klasik vazokonstriktör ajanların topikal uygulamasını; ilk kanama durma süresi, acilde kalış süresi, rekürren başvuru oranı ve profilaktik antibiyotik ihtiyacı açısından birbirlerine karşı üstünlüklerini karşılaştırdık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif, (1:1) randomize kontrollü olup, 15 Nisan 2020 ile 30 Mart 2021 tarihleri arasında yıllık yaklaşık 600.000 hastaya hizmet veren Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde yürütülmüştür. 18 yaş üstü, spontan burun kanaması ile başvuran ve onamı alınan tüm hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Travmatik epistaksis, posterior epistaksis, traneksamik asit alerjisi, kendiliğinden durmuş küçük kanamalar, bilinen kanama diyatezi, antikoagülan ve/veya antiplatelet kullanımı, INR >1.5 olması ve takip sonuçlarının bilinmemesi dışlama kriteri olarak belirlendi. Spontan epistaksisle başvuran hastalara iki farklı tedavi protokolü uygulandı. Standart tedavi grubunda olan hastalara epinefrin (1:100000) + lidokain (%2) emdirilmiş tampon, traneksamik asit grubunda olan hastalarına ise 500 mg (10 ml'de 500 mg) traneksemik asit emdirilmiş tampon kanayan burun deliğine yerleştirildikten sonra burun kanatlarına bası uygulandı. Primer ve sekonder sonlanım ölçütlerine göre bu iki farklı tedavi grubunun birbirlerine karşı üstünlükleri kıyaslandı. Bulgular: Çalışmaya dışlama kriterleri uygulandıktan sonra 160 hasta dahil edildi. Her iki tedavi grubunda da 80 hasta vardı. Kanamanın ilk durma süresi ortancası; standart tedavi grubunda 14 dakika iken traneksamik asit tedavi grubunda 8.5 dakika olarak ölçüldü ve aradaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Acilde kalış süreleri ve 2 saat altında taburcu olma sıklığı açısından ise anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla; p=0.243, p=0.339). Sonuç: Çalışmamızın ana bulguları incelendiğinde spontan burun kanamasıyla acil servise başvurularda traneksamik asitin kanamayı ilk durdurma süresi başarılı bulunmuş olmakla birlikte, hastanede kalış süresi, rekürren başvuru ve diğer sekonder sonlanım ölçütleri açısından üstün olmadığı görüldü. Anahtar kelimeler: Acil Tıp, Traneksamik asit, Epistaksis.