Yoğun bakım hemşirelerinde duygusal bulaşma ve manevi bakım yeterliliği düzeyinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ KÖROĞLU
Danışman: Emine ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yoğun bakım üniteleri, stres etkenlerini barındıran ve holistik bakımın önemli olduğu özellikli birimlerdir. Holistik bakımın bir bileşeni olan manevi bakımın verilebilmesi için hemşirelerin belirli klinik becerilere ve özel kişilik özelliklerine sahip olması beklenmektedir. Bir kişilik özelliği olarak duygusal bulaşmaya yatkınlık, hemşirelerin hasta bakımında ve iş ortamında verimliliğini olumlu ya da olumsuz etkilemektedir. Literatürde duygusal bulaşmanın hasta bakımını olumsuz etkileyebileceğine dair çalışmalar olmasına rağmen, yoğun bakım hemşirelerinde duygusal bulaşma ve manevi bakım yeterliliğini araştıran bir çalışma bulunamamıştır. Bu araştırmada; yoğun bakım hemşirelerinde duygusal bulaşma ve manevi bakım yeterlilik düzeyinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yoğun bakım ünitelerinde Aralık 2021- Haziran 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, yoğun bakım ünitesinde çalışan ve hasta bakımına katılan 199 hemşire dahil edilmiştir. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu, Duygusal Bulaşma Ölçeği (DBÖ) ve Manevi Bakım Yeterlilik Ölçeği (MBYÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi IBM Statistical Package for the Social Sciences (SSPS) 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Üç veya daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi, iki grup karşılaştırmasında Mann Whitney U testi, kategorik verilerin karşılaştırılmasında ise ki-kare testi kullanılmıştır. Gruplar arası farkı tespit etmek amacıyla yapılan Post Hoc analizinde ise Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişki boyutunun incelenmesinde Spearman korelasyon testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamındaki yoğun bakım hemşirelerinin DBÖ puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, haftalık çalışma saati arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerin MBYÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, haftalık çalışma saati arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca hasta-hemşire etkileşimine ve manevi bakıma ilişkin bazı algıların duygusal bulaşma ve manevi bakım yeterliliğini etkilediği saptanmıştır. DBÖ ile MBYÖ toplam ve MBYÖ alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre erkek ve evli olan hemşirelerin duygusal bulaşma yatkınlığı daha fazla ve manevi bakım yeterliliği daha yüksek, hastalık çalışma saati 61 saat ve üstü olan hemşirelerin ise duygusal bulaşma yatkınlığı daha az ve manevi bakım yeterliliği daha düşüktür. Hemşirelerin hasta hemşire etkileşimine ve manevi bakıma ilişkin bazı algıları duygusal bulaşma ve manevi bakım yeterliliğini etkilemektedir. Ayrıca duygusal bulaşma yatkınlığı arttıkça manevi bakım yeterliliği de artmaktadır. Bu araştırma sonuçlarının yoğun bakım hemşirelerinin yaşam kalitelerinin ve verdikleri bakımın kalitesinin artmasını sağlayacak girişimlere yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Duygusal Bulaşma, Hemşire, Manevi bakım, Yoğun bakım