Proton pompa inhibitörü kullanan diyabetes mellitus olmayan hastalarda insülin seviyesinin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSNİYE FUNDA ARPACI
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, proton pompa inhibitörü (PPI) kullanan Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) tanısı olmayan yaşlı hastalarda insülin düzeyi ile bilişsel fonksiyonlar arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Haziran 2020- Aralık 2020 tarihleri arasında Bursa Küplüpınar Aile Sağlığı Merkezine takip ve tedavi amacıyla başvuran T2DM tanısı olmayan 65 yaş üstü kişiler üzerinde yapıldı. Çalışmamız gözlemsel bir vaka-kontrol araştırması niteliğindedir. Katılımcılar PPI kullanan ve kullanmayan olmak üzere iki gruba ayrıldı. Bilişsel fonksiyonları etkileyen herhangi bir tanısı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamızda Morisky İlaç kullanımına Uyum Anketi, Sosyo-demografik Veri Formu soruları ve ülkemize uyarlanan Standardize Mini Mental Test ile Eğitimsizler için Mini Mental Test soruları gönüllü katılımcılarla yüz yüze anket tekniği kullanılarak soruldu. Ayrıca katılımcıların serum örneklerinden kan glukoz, insülin, HbA1C, üre ve kreatinin düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Çalışmamızda SMMT toplam puanı ile BUN değeri arasında negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p=0.004). PPI (+) grubunda yer alan hastaların ortalama glukoz düzeyinin PPI (-) grubundaki hastalara oranla daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0,007). Yaş ile SMMT puanı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (p<0,001). BMI düzeyi ile de SMMT puanı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görüldü (p<0,001). Glukoz, insülin, HbA1c, ve HOMA-IR düzeyleri ile SMMT ölçeğinden elde edilen toplam puan arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Sonuç: T2DM tanısı olmayan yaşlı hastalarda insülin düzeyi, PPI kullanımı ve bilişsel fonksiyonlar arasında anlamlı bir ilişki yoktur. PPI kullanan hastalarda glukoz düzeyinin düşük olmasının, azalan mide asiditesinin sindirim enzimleri üzerine etkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Yükselen BUN değerleri ise bozulan bilişsel foksiyonlarla ilişkili bulunmuştur. Aile hekimleri renal fonksiyonları bozulan hastalarda bilişsel bir gerileme de olabileceğini akılda tutmalıdırlar. Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Demans, İnsülin, Proton pompa inhibitörleri, Tip 2 Diyabetes Mellitus, Yaşlanma