Akut pankreatit hastalarında serum serotonin, melatonin ve laktat düzeylerinin pankreatit aktivite endekslerı üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED ZEKİ ÇİÇEK
Danışman: Memduh ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut pankreatit, safra taşları, alkol kullanımı, hiperlipidemi ve bazı ilaçlar gibi çok sayıda nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen, inflamatuvar bir pankreas hastalığıdır. Klinik seyri oldukça değişken olup, hafif ödematöz formdan ağır nekrotizan ve sistemik komplikasyonlarla seyreden formlara kadar uzanır. Tanı ve şiddet belirlemede kullanılan BISAP, Balthazar gibi skorlama sistemleri yaygın olarak kullanılmakla birlikte, bu yöntemlerin duyarlılığı ve özgüllüğü sınırlıdır. Serotonin ve melatonin gibi nöroendokrin mediyatörlerin inflamasyon süreçlerindeki rolleri, ayrıca laktat düzeyinin doku hipoksisini ve sistemik stres yanıtını yansıtma kapasitesi nedeniyle, bu moleküller akut pankreatit değerlendirmesinde potansiyel biyobelirteçler olarak dikkati çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, akut pankreatit tanısı almış hastalarda serum serotonin, melatonin ve laktat düzeylerinin hastalığın şiddetini belirlemede yaygın olarak kullanılan BISAP ve Balthazar skorları ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Bu biyobelirteçlerin prognostik değer taşıyıp taşımadığı araştırılarak, akut pankreatitin erken evrelerinde hastalık şiddetinin öngörülmesine katkı sağlayabilecek potansiyel belirteçler olup olmadıkları ortaya konulmak istenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde akut pankreatit tanısı alarak takip edilen hastaları kapsamaktadır. Hastaların klinik bulguları, laboratuvar sonuçları ve görüntüleme yöntemleri ile BISAP ve Balthazar skorları hesaplanmış; serum serotonin, melatonin ve laktat düzeyleri ölçülerek bu skorlarla ilişkisi istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda, serum serotonin ve melatonin düzeylerinin, pankreatit şiddet skorlarıyla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korele olduğu görülmüştür. Benzer şekilde, yüksek laktat düzeylerinin de daha ağır klinik formlarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu biyobelirteçlerin her biri, hastalığın prognozunu öngörme açısından umut vadeden parametreler olarak değerlendirilmiştir. Sonuç: Elde edilen veriler, serotonin, melatonin ve laktat düzeylerinin, akut pankreatit hastalarında hastalık şiddetinin değerlendirilmesinde ek bilgi sağlayabilecek biyobelirteçler olabileceğini göstermektedir. Bu parametrelerin, mevcut skorlama sistemleriyle birlikte kullanılması, daha etkili bir risk sınıflaması ve hasta yönetimi imkânı sunabilir. Bulguların geçerliliğinin arttırılması için daha geniş hasta gruplarında yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, Serotonin, Melatonin, Laktat, BISAP skoru