COVİD-19 ARDS'de arteriyel ve end tidal karbondioksit basınç farkı mortaliteyi öngörmede bir gösterge olabilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA YAVUZ
Danışman: Yasemin TEKDÖŞ ŞEKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ ve AMAÇ: ARDS' den kaynaklanan mortalitede akciğere özgü bağımsız risk faktörlerinden biri de artmış fizyolojik ölü boşluk fraksiyonudur. Covid-19'a bağlı gelişen ARDS (C-ARDS) patogenezine bakıldığında alveolar hasara ek olarak yaygın pulmoner mikrovasküler endotel hasar, sistemik hiperinflamasyon ve vasküler immüno/mikrotromboz görülmektedir. Bu durumun kliniğe yansımasının sonucu olarak ventilasyon-perfüzyon kusurlarına sıklıkla rastlanmaktadır. Bu çalışmada arteriyel-end tidal CO2 farkının, artan ölü boşluğu tahmin ederek, C-ARDS' de mortaliteyi öngörmede bir parametre olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Kliniği Yoğun Bakım Ünitesinde invaziv mekanik ventilasyonda takip edilen Mart 2020 – Aralık 2021 tarihlerinde tedavi almakta olan Covid-19 tanısı almış, orta ve ağır şiddetli C-ARDS hastaları (n=69) ile 2012-2021 tarihleri arasında orta ve ağır şiddetli non-covid ARDS hastalarından (n=58) end tidal CO2 takibi yapılanlar çalışmaya dahil edilmiştir. SOFA ve APACHE II skorları, demografik verileri, D-dimer değeri, Horowitz oranı (PaO2/FiO2), kan gazı (PaO2, PaCO2) ve ventilasyon parametreleri (FiO2, PEEP, MVe, TVe, frekans, dinamik kompliyans), PETCO 2 ve taburculuk şekli elektronik veri sisteminden retrospektif olarak elde edilmiştir. BULGULAR: Total ARDS örnekleminde SOFA, APACHE II, TVe, frekans, arteriyel-end tidal CO2 farkı, basitleştirilmiş Enghoff denklemi ((PaCO2–PETCO2)/PaCO2) mortalite ile ilişkili olduğu saptanmıştır (p 0.05). SONUÇ: ARDS hastalarında prognostik önemi olan Vd/Vt ölçüm zorluğu nedeniyle klinik uygulamalarda rutin olarak kullanılmamaktadır. Çalışmamızda pratik bir şekilde ölçülebilen arteriyel-end tidal CO2 farkının ölü boşluğu tahmin ederek mortalite ile ilişkili olduğu belirlenmiş olup yatak başı hesaplanabilmektedir. C-ARDS ve non-covid ARDS arasında fizyolojik ölü boşluk açısından fark saptanmamış olup bu konuyla ilgili geniş örneklemli, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.